Η κοινωνία δεν είναι τυρί ώστε η μούχλα να βρίσκεται μόνο στο άλλο κομμάτι...

(Η επιστολή αυτή αυτή στάλθηκε στο ΠΑΣΟΚ την 21 Νοεμβρίου 2008)

Κύριοι του ΠΑΣΟΚ,

Παρά τα οσα ανατριχιαστικά βλέπουμε, ακούμε και ζούμε, συνεχίζετε την προσφιλή σας τακτική του πολιτικαντισμού με παρεμβάσεις ακόμα και του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, κυρίου Γιώργου Παπανδρέου, που δεν προσφέρουν την εικόνα που χρειάζεται ένα σύγχρονο πολιτικό κόμμα.

Τα περί Βατοπεδίου αποτελούν πραγματική κατάντια της πολιτικής μας ζωής που επιχειρείτε μετά μανίας να μας πείσετε οτι δεν αγγίζουν το ΠΑΣΟΚ λες και η κοινωνία μας είναι τυρί που διατίθεται σε φέτες και το μουχλιασμένο βρίσκεται στο άλλο κομμάτι...

Η πολιτική αθλιότητα που χαρακτηρίζει όλον τον σημερινό πολιτικό κόσμο (έστω και αν ο πρώην Πρωθυπουργός κύριος Σημίτης ήταν κατά γενική αποδοχή προσωπικά καθαρός) δεν θα αντιμετωπιστεί με το να κόβουμε το κομμάτι με τη μούχλα ή να το βάφουμε μπλέ ενω το δικό μας πράσινο αλλά με το να φροντίσουμε να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε το τυρί να μην μουχλιάζει σε κανένα σημείο του...

Σαφέστατα στο Βατοπέδιο έχετε πολυ μικρή εμπλοκή και επομένως ελάχιστες ευθύνες...

Όμως τα εικονίσματα τα διατηρήσατε στα σχολεία μικτής φοίτησης παρά το οτι στην Ελλάδα έχουμε πλέον 1.5 εκ Μουσουλμάνους... και στα δικαστήρια διατηρήσατε τον θρησκευτικό ΟΡΚΟ.

Θεωρείτε οτι η αθλιότης του Βατοπεδίου διαφέρει απο το όποιο δικό σας παραστράτημα αλλά στους δεσποτάδες σκύβετε και φιλάτε τα λέρα χέρια, έτοιμοι να πάτε στο επόμενο στάδιο της "ιεράς συναλλαγής..."

Τις φυλακές τις αφήσατε σε τέτοια αθλιότατα που μόνο κτήνη εκφράζουν αλλά εσείς είστε καθώς πρέπει πολιτικοί που εκπροσωπούν σήμερα την κυρίαρχη αντιπολίτευση και αύριο την κυβερνηση... Πως δέχεστε τον τίτλο του κτηνάνθρωπου. ΠΩΣ και ΓΙΑΤΙ τον δέχεστε εκ των πραγμάτων και εκ των συνθηκών που διατηρήθηκαν στις μέρες σας στις φυλακές... και συνεχιζονται σήμερα...

Δείτε εδώ:

http://www.hmpaltcourse.co.uk/index.htm

πως θα έπρεπε να είναι οι φυλακές ενός πολιτισμένου κράτους και ντραπείτε... ντραπείτε χωρίς ελαφρυντικά...

Είδατε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο να έρχεται στην Αθήνα για να υπερασπιστεί τα χρυσόβουλα και παρά το οτι θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός στο πρόσωπό του, όπως και σε κάθε θρησκευτικό ηγέτη, εσείς ποιήσατε την νήσσαν για το γεγονός της επίσκεψης, χάβοντας το παραμύθι των δήθεν προβλημάτων που θα δημιουργήσει η κατάργηση της αποδοχής της εγκυρότητας των χρυσόβουλων συμβάσεων.

Ω ποια εκκλησιαστική χυδαιότης...

Ω ποία αντιχριστιανική συμπεριφορά...

Ω ποιος πολιτικός φαρισαϊσμός...

Αλλα ας έλθω στον πυρήνα του θέματος.

Αντι να το εκφράσω εγώ θεωρώ αποτελεσματικότερο να μελετήσετε εσείς το πως σκέπτεται ο ηγέτης της Ρωσίας, ο Πούτιν.

Δείτε τι λεει και τι επιδιώκει για την μεγάλη χώρα του στο σύντομο σημείωμα που ακολουθεί.

Είναι ακριβώς αυτή η συμπεριφορά που κάνει τους Ρώσους να κλαίνε όταν του σφίγγουν το χέρι...

Μέχρις ότου το καταφέρετε και εσείς αυτό, μέχρις ότου το καταφέρει αυτό ο Γιώργος Παπανδρέου, δεν έχετε πολιτική και δεν έχουμε άξιους να μας κυβερνήσουν...

Μην αυταπατάστε...

Το όποιο πραγματικό προβάδισμα θα το κερδίσετε με έμπνευση και όραμα διαφορετικά θα γελοιοποιηθείτε στις πρώτες κιόλας ημέρες που θα αναλάβετε την εξουσία.

Ως απλός άνθρωπος είμαι εδώ για να βοηθήσω αλλά μόνον εάν αποκτήσετε όραμα για το μέλλον της χώρας και μόνον εάν αυτό το όραμα με κάνει να δακρύσω...

Φτιάχτε το...

ΠΕΡΙΜΕΝΩ

Παναγιώτης Μπαζιωτόπουλος
Οικονομολόγος - Επιχειρησιακός ερευνητής
(+30) 6932 288185
http://www.bazioto.blogspot.com/


«Η Ρωσία δεν θα ξαναζήσει την κρίση του 1998»

Tου ανταποκριτή μας στη Μόσχα Αχιλλέα Πατσούκα

Ανατρέποντας για μια ακόμα φορά όλες τις προβλέψεις που τον ήθελαν να επικεντρώνει την ομιλία του στο πολιτικό μέλλον της Ρωσίας και ιδιαιτέρως στο δικό του και να εγκαταλείπει την πρωθυπουργία αφήνοντας την καυτή πατάτα της οικονομικής κρίσης στον Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έπραξε ακριβώς το αντίθετο. Απευθυνόμενος προς τα μέλη της «Ενιαίας Ρωσίας», ο Ρώσος πρωθυπουργός, μιλώντας με τον αέρα του ανθρώπου στις πλάτες του οποίου ακουμπούν οι μοίρες των 150 εκατομμυρίων Ρώσων, υποσχέθηκε πως τόσο ο ίδιος όσο και τα μέλη της κυβέρνησής του θα δώσουν σκληρή μάχη προκειμένου οι Ρώσοι να μην ξαναζήσουν τις μαύρες ημέρες των οικονομικών κρίσεων του 1991 και του 1998.

Συγκεκριμένα, ο Πούτιν τόνισε πως η κυβέρνηση θα πράξει οτιδήποτε περνάει από το χέρι της προκειμένου οι «κατακλυσμοί» και τα προβλήματα του παρελθόντος να μην επιστρέψουν στη χώρα. Με τον υπουργό Οικονομικών Αλεξέι Κούντριν να υποστηρίζει πως η προσεχής χρονιά θα σημάνει το αποκορύφωμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, με τη ρωσική οικονομία να καλείται να αντιμετωπίσει τη δυσκολότερη κρίση ύστερα από εκείνη του 1998, η οποία είχε οδηγήσει στην κατάρρευση του αποταμιευτικού συστήματος και με τους ζωτικούς τομείς της οικονομίας, όπως είναι τα μεταλλεύματα, το σιτάρι και τα χημικά προϊόντα να κατρακυλούν, επανακάμπτοντας το 2010, ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε δέσμη μέτρων.

Ο Ρώσος πρωθυπουργός υποστήριξε πως η στρατηγική της χώρας, που έχει ορίζοντα το 2020, δεν θα διακοπεί. Ο ρόλος της Ρωσίας ως μιας εκ των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου θα συνεχιστεί όπως και η αύξηση του ΑΕΠ. Βασικό μέλημα του οικονομικού επιτελείου είναι η προσπάθεια να αυξηθεί η ποιότητα εργασίας και να συνεχιστεί η ανάπτυξη στον τραπεζικό, τον ενεργειακό, τον αγροτικό τομέα και στις μεταφορές. Βλέποντας μακρύτερα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν τόνισε πως η χώρα μπορεί στο τέλος να βγει κερδισμένη από την κρίση αρκεί να την εκμεταλλευτεί αναδεικνύοντας την οικονομία.

Ο τομέας της ενέργειας, ο οποίος αποτελεί τη βάση της ρωσικής οικονομίας, θα υποστηριχθεί με όλα τα μέσα. Παράλληλα, ο Ρώσος πρωθυπουργός υπενθύμισε πως τα έσοδα των προηγούμενων ετών από τη βιομηχανία πετρελαίου υπήρξαν πολύτιμα, καθώς αυτά δώρισαν στη ρωσική οικονομία το προνόμιο των ελιγμών. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε πως απαιτείται η διοχέτευση επιπλέον πόρων στη βιομηχανία αυτή προκειμένου να διεξαχθούν έρευνες για την ανάπτυξη νέων αποθεμάτων.

Μια άλλη ανησυχία που επιχείρησε να κατευνάσει ήταν το ενδεχόμενο η αμυντική βιομηχανία αλλά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να δεχτούν παράπλευρες απώλειες. Για τον αμυντικό τομέα δεσμεύτηκε πως την περίοδο 2009–2010 θα ενισχυθεί με 1,4 δισ. ευρώ και αντιστοίχως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις με 865 εκατ. ευρώ. Το παρών στο συνέδριο έδωσε και ο πρόεδρος της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος αφού ευχαρίστησε τους βουλευτές και τα μέλη του κόμματος, στο οποίο σημειωτέον δεν είναι μέλος, για τη βοήθειά τους στην εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής, δήλωσε πως πρωταρχικό μέλημά του είναι να ξεπεραστούν οι οικονομικές συμπληγάδες.

Το ποδήλατο και η αλυσίδα...

(To ακόλουθο άθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ την 14/11/2008)

Η κατάσταση στις σημερινές χρηματαγορές είναι σαν το ποδήλατο που του έφυγε η αλυσίδα... κάποιος πρέπει να λερώσει τα χέρια του για να την ξαναβάλει στην θέση της για να μη ποδηλατούμε στο αέρα...

Τόμπιας Λέφκοβιτς, Στρατηγικός αναλυτής της Citi.

Πράγματι το Αμερικανικό Πρόγραμμα Ανακούφισης Προβληματικών Ενεργητικών (Troubled Asset Relief Program –TARP), το βρετανικό Μπράουν και όσα άλλα παρεμφερή διαμορφώθηκαν για να αντιμετωπίσουν την έλλειψη ρευστότητας που δημιούργησε η χρηματοοικονομική κρίση από τις παρενέργειες της μη εξυπηρέτησης των στεγαστικών δανείων, είναι οι αλυσίδες στους τροχούς των ποδηλάτων των αντίστοιχων οικονομιών για να μην γυρίζουν τα πετάλια των δραστηριοτήτων τους στον αέρα...

Εκείνο όμως που δεν έχει γίνει απόλυτα κατανοητό είναι ότι η κρίση αυτή των στεγαστικών δανείων είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου μιας πολυ μεγαλύτερης ακαταστασίας που δημιουργήθηκε λόγω της υπερανάπτυξης και μάλιστα των ΗΠΑ εις βάρος των Ευρωπαίων και ποιο πρόσφατα των Κινέζων.

Με δανεικά διατηρούσε την ευμάρειά της η συντριπτική πλειοψηφία του Αμερικανικού λαού, δανεικά που πρέπει να επιστρέψει και το ερώτημα είναι που θα τα εύρει για να τα επιστρέψει.

Μα θα πείτε, αν δεν μπορούν να τα εύρουν οι Αμερικανοί πολίτες τι θα γίνει με μας τους Ευρωπαίους και ειδικότερα με μας τους Έλληνες...

Ως χώρα είναι γνωστό ότι έχουμε υπερδανειστεί όσο και οι υπερδανεισμένοι Αμερικανοί αλλά διαφέρουμε απο εκείνους στο οτι εμείς δεν ελέγχουμε το νόμισμά μας.

Οχι πως αυτό θα μας έσωνε, σώνει και καλά, αλλά θα μας επέτρεπε κάποια ευελιξία. Επιπλέον, όσο διαρκεί η πίστη στο δολάριο, οι Αμερικανοί δεν σταματούν να το φορτώνουν προς «πάσαν χρήσην και πάσαν μαλακίαν» διότι κάνει ακόμα καλό...

Εμείς όμως, στην Ελλαδίτσα μας, είμαστε υποχρεωμένοι «να υπακούομεν εις τας διαταγάς και εις τας συμφωνίας...» Οχι, μη με παρεξηγήσετε..., δεν επηρεάσθηκα απο κανένα πραξικοπηματικό ανακοινωθέν καμίας επταετίας αλλά απο μια αλήθεια που όμως θεωρώ πολυ ποιο σκληρή απο τις επιταγές των συνταγματαρχών...

Θέλαμε δε θέλαμε, όλοι εμείς οι Ευρωπαίοι αποφασίσαμε μία μέρα να φτιάξουμε ομάδα... να παύσουμε να είμαστε «του κλότσου και του μπάτσου» για τους Αμερικάνους... και επιτέλους την φτιάξαμε μόνο που οι κανόνες της δεν φτιάχτηκαν για μας τους Ελληναράδες αλλά για τον μέσο Ευρωπαίο, τον μέσο εργατικό Ευρωπαίο, τον μέσο συνειδητοποιημένο Ευρωπαίο που έχει διαμορφώσει κανόνες στη ζωή του και δεν επαφίεται κάθε τόσο στο «ἑχει ο Θεός...»

Διότι, για να είμαι ειλικρινής, τελευταία και ειδικότερα μετά τις διαπιστώσεις του υπερελλείμματος σύμφωνα με το σύμφωνο σταθερότητας του Μάαστριχ, ο Θεός έπαυσε «να έχει» οτιδήποτε για την Ελλάδα και μας έβαλε στην λίστα των μη προσφιλών του δημιουργημάτων...

Όμως επειδή κατόπιν δεύτερης σκέψης μας λυπήθηκε, πάντα λυπάται για τις εκτροπές των δημιουργημάτων του ο Θεός, μας έδωσε μια ανάσα και αυτή ονομάστηκε «προγαμιαίο συμβόλαιο Κράτους και Τραπεζών», ή το δικό μας σχέδιο TARP ή Πόλσον ή Μπράουν ή όπως αλλιώς διευκολύνεστε να το πείτε.

Όλοι ανακουφιστήκαμε με την επιείκεια του δημιουργού μας διότι εμείς, οι πολύ κάτω του μέσου όρου Ευρωπαίοι, θα τα βρίσκαμε πραγματικά σκούρα... και ενώ είχαμε αρχίσει να χαμογελάμε με το Χρηματιστήριο μας να ρίχνει βολές κατ’ ευθείαν στον ουρανό, λες και είχαμε δεχθεί επίθεση απο κάποια ανεξήγητη δύναμη..., έσκασε η βόμβα !

Ναι βόμβα μεγατόνων ήταν και έσκασε τόσο αναπάντεχα όσο για τους περισσότερους η χρηματοοικονομική φούσκα που είχε προηγηθεί, διότι ποιος ανέμενε τέτοια επίδειξη αλαζονείας από τους τραπεζίτες μας...

Ναι καλά διαβάσατε, απο αλλού το περιμέναμε και απο αλλού μας ήλθε το κακό...

Μέχρι χθες οι τραπεζίτες μας έτρεχαν όπως - όπως να κουρνιάξουν στην ζεστή κρατική αγκαλιά και ο Υπουργός οικονομικών μας, αν δεν είχε δεχθεί την πρόνοια του Θεού που του επέτρεπε την υπερχρέωση χωρίς να παραβιαστεί το σύμφωνο σταθερότητας, θα είχε χάσει όλα του τα μαλλιά και ακόμα περισσότερα... στην προσπάθειά του να ζεστάνει τους νιόφερτους νεοσσούς.

Τώρα όμως αναρωτιέται αν αυτοί που τον έβλεπαν ως μητέρα δεν του ετοίμαζαν κάποιο κακόγουστο αστείο... διότι μόνο με αστείο μπορεί να παρομοιαστεί το αποτράβηγμα τους ενός τραπεζίτη μετά τον άλλο απο την κρατική αγκαλιά «δια λόγους υπερτέρας σκοπιμότητας» (διαβάζεται και «δια λόγους απολύτου ιδιοτέλειας») αφού οι κύριοι τραπεζίτες δεν θα τσέπωναν τις εκατοντάδες χιλιάδες ευρω των ετησίων αποζημιώσεών τους ως αναγνώριση της επιτυχούς αφαίμαξης των οικονομιών των φτωχών δανειοληπτών...

Θα ακούσατε ασφαλώς οτι από μια μόνο Ελληνική Τράπεζα μοιράστηκαν ως επιστέγασμα των επιτυχιών των 8 ανώτατων στελεχών της, 20 εκατομμύρια ευρω... Ναι σε μια μόνο χρονιά και επιπλέον της μισθολογικής τους αποζημίωσης, «οι 8 κύριοι με τα γκρίζα» εισέπραξαν € 2.5 εκ έκαστος...

Και να πει κανείς οτι είναι συνήθης στις Ελληνικές τράπεζες η κατοχή κορυφαίων περγαμηνών στα χρηματοοικομικά, όπως συμβαίνει με τα στελέχη των ξένων τραπεζών, να παει στο καλό και αυτή η πρόκληση αλλά εδώ είναι γνωστό οτι οι κορυφαίες αυτές αναρριχήσεις γίνονται με κομματικά, συνδικαλιστικά και άλλα μη αξιοκρατικά κριτήρια...

Και δεν μας φτάνει αυτή η αναίδεια, δεν μας φτάνει το γεγονός ότι ξαφνικά ο ένας μετά τον άλλο οι τραπεζίτες μας δηλώνουν επάρκεια διαθεσίμων και επομένως ικανή ρευστότητα για να συνεχίσουν ακηδεμόνευτοι το έργο τους, επωμισθήκαμε και μια άβουλη κυβέρνηση που ενω βλέπει το θράσος των τραπεζιτών να γιγαντώνεται, παει γυρεύοντας να γελοιοποιηθεί από την απρόσμενη αλαζονεία τους, περιορίζοντας τις πρωτοβουλίες της στο άλλαγμα των αλυσίδων των ποδηλάτων τους, για να μη λερώσουν εκείνοι τα χέρια τους...

Υπό αυτές τις συνθήκες, αν και εκτός αρχικού σχεδιασμού, είναι πλέον αναγκαίο να προωθηθεί απο την κυβέρνηση μία εναλλακτική λύση που θα παρακάμψει χωρίς να αντιταχθεί στους ιδιώτες τραπεζίτες.

Θα απαιτηθεί η εν τάχει δημιουργία μιας νέας Τράπεζας Ανασυγκρότησης, στα πρότυπα της RFC του Φραγκλίνου Ρούσβελτ, απαλλαγμένης απο τις «ασθένειες» της ΕΤΒΑ, που θα φέρει με επάρκεια τον άρτο στα στόματα των πεινασμένων και την ρευστότητα στις στεγνές μετρητών παραγωγικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων, με κριτήρια που δεν θα εξαρτώνται απο την άποψη ή την επιθυμία του κάθε ιδιώτη τραπεζίτη και δη εκείνων που στερούνται της αναγκαίας τραπεζικής ευρυμάθειας ή χρηστότητας.

Περί χρηματοδότης των Υγιών επιχειρήσεων...

Η Ελλάδα δεν θα συνέλθει απο την υποστήριξη των "υγειών" μικρομεσαίων επιχειρήσεων διότι υγιείς επιχειρήσεις είναι και τα πορνεία... αλλα απο την υποστήριξη των "υγιών" παραγωγικών επιχειρήσεων σε νέους τομείς ανάπτυξης και τεχνολογίας...

Αλλα ας δούμε κάποια πράγματα γύρω απο τις "υγιείς" Ελληνικές επιχειρήσεις διότι διαφορετικά θα δυσκολευτούμε πολύ με τον ορισμό...

Οι υγιείς επιχειρήσεις στη χώρα μας είναι ελάχιστες ενώ με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια όλες σχεδόν οι Ελληνικές επιχειρήσεις θα έπρεπε να κλείσουν και να εισάγουμε τα πάντα από το εξωτερικό...

Είναι επομένως θέμα επιβίωσης και κυβερνητικής στρατηγικής που συναρτάται με την ικανότητα του λαού μας να διατηρεί την ψευδαίσθηση της ανάπτυξης, που κάνει τους ιθύνοντες να ομιλούν περί υγιών Ελληνικών επιχειρήσεων.

Αν κάποιος ασχοληθεί με τα οικονομικά και οχι με τις τραγελαφικές οντότητες που διαμορφώνει η λογιστική, θα διαπιστώσει οτι τα κέρδη αποτελούν ψευδεπίγραφη καταχώρηση στα βιβλία των επιχειρήσεων και δεν αφορούν την πραγματική τους κατάσταση.

Μια μικρή εικόνα του τι σημαίνει λογιστική καταχώρηση και κατ’ επέκταση άποψη περί υγείας των επιχειρήσεων παίρνει κάποιος όταν προσέξει τα περιεχόμενα του άρθρου 39 των Δ.Λ.Π. περί ευέλικτων αξιών... που σχετίζεται και με την σημερινή χρηματοοικονομική κρίση.

Η ελληνική λογιστική παραμένει υποχείριο μιας ημιμαθούς νομενκλατούρας λογιστών που αρνούνται τους νέους τρόπους προσδιορισμού και αξιολόγησης των επιτευγμάτων μιας επιχειρηματικής πρωτοβουλίας που κρίνεται μόνο βάσει του παραγόμενου πλούτου, ανεξάρτητα της μορφής που παίρνει στις λογιστικές εγγραφές (κέρδος ή περιουσία)

Πέρα όμως απο την οικονομική θεώρηση επείγει να αντιληφθούμε οτι με υγιείς εμπορικές επιχειρήσεις πάμε χειρότερα απο ότι με μη υγιείς εμπορικές επιχειρήσεις διοτι αυτές κατά κόρον εισάγουν βάζοντάς μας καθημερινά βαθύτερα στα ελλείμματα...

Με ελλείμματα δεν θα μπορέσουμε ποτέ να πάρουμε ανάσα...

Αν όμως δούμε την καινοτομική τεχνολογία ως το πεδίο στο οποίο μπορούμε να ρίξουμε όλα μας τα λεφτά... ΝΑΙ ΟΛΑ ΜΑΣ ΤΑ ΛΕΦΤΑ..., ακόμα και αν αποτύχουμε θα έχουμε περισσότερη επιτυχία απο το καταστροφικό εμπόριο εισαγομένων προιόντων απο υγιείς επιχειρήσεις...

Συμπερασματικά:

Καλύτερα να χρηματοδοτηθούν μη υγιείς επιχειρήσεις σε αναπτυξιακούς τομείς, μικρότερη θα είναι η ζημιά απο αυτές, παρά σε υγιείς εισαγωγικές / εμπορικές επιχειρήσεις που μας στέλνουν στον πάτο του πηγαδιού χωρίς ελπίδα να βγούμε ποτέ στην επιφάνεια...

Περί «Χρυσοβούλου» αθλιότητος...

(Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στις «επιστολές αναγνωστών» στο Βήμα της 7ης Νοεμβρίου 2008)

Κύριε Διευθυντά,

Όσο και αν σέβομαι τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, κυρίως για την ευρύτητα της καλλιέργειάς του, θα πρέπει να θυμίσω οτι οι αντίστοιχοι Πατριάρχες επι τουρκοκρατίας μάλλον θλιβεροί διεκπεραιωτές των Τουρκικών θελημάτων υπήρξαν πλην ελαχίστων εξαιρέσεων...

Αυτή η απαθλιωτική εικόνα των «Βυζαντινών» υπολειμμάτων που τόσο εχθρεύονταν την Ελληνική φυλή, τα Ελληνικά γράμματα και γενικότερα τον Ελληνισμό συνεχίζει να δημιουργεί θλίψη και οργή...

Οι χρυσόβουλες εγγυήσεις ήταν μέρος της έξυπνης Τουρκικής Πολιτικής να κρατά τους υποτακτικούς της εν ηρεμία και να κυβερνά μέσω της εκκλησίας τους λαούς της βαλκανικής...

Επομένως, η οποιαδήποτε αναφορά στα χρυσόβουλα της εποχής εκείνης προκαλεί την χειρότερη των εντυπώσεων και όταν αυτή η αναφορά γίνεται απο έναν σοβαρό ιεράρχη, η απαξίωση που μεταφέρεται στο πρόσωπό του είναι ακόμα μεγαλύτερη...

Καλά θα κάνει επομένως ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος να επανεξετάσει οχι μόνο την ουσία αλλά και το ίδιο το σχόλιό του περί δήθεν σεβασμού των χρυσόβουλων απο τους κατακτητές μας..., με το οποίο προκάλεσε ανεπανόρθωτα εις βάρος του το δημόσιο αίσθημα των ελεύθερων Ελλήνων διότι Έλληνες αυτοκαλούνται πολλοί πλην όμως οι μη σεβόμενοι τον Ελληνικό πολιτισμό ουδεμία σχέσην έχουν με τον Ελληνισμό...

«Γνωρίζοντας την Αμερική»

Λίγα λόγια για τις άθλιες γενικεύσεις οτι η Αμερική είναι τάχα ο κακός δαίμονας του κόσμου με αφορμή το άρθρο του κύριου Μανδραβέλη (της 8/11/2008 στην Καθημερινή) «Γνωρίζοντας την Αμερική»

Οχι κύριε Μανδραβέλη, δεν μισούμε την Αμερική και δεν βλασφημούμε την ώρα και την στιγμή της 4ης Ιουλίου 1776 που υπογράφτηκε αυτή η Διακήρυξη, το αντίθετο μάλιστα...

Διότι η διακήρυξη αυτή αφορά τον κάθε ελεύθερο άνθρωπο και είναι δείγμα σκέψης και γραφής του τι σημαίνει ελευθερία...

Όσον αφορά το τι λέγεται στη χώρα μας, αυτό δεν λέγεται απο τους πολλούς αλλά απο τους ελάχιστους, τους ψευτοαριστερούς για την ακρίβεια, διότι οι γνήσιοι αριστεροί είναι δυστυχώς ελαχιστότατοι.

Δεν είναι αριστερή η κυρία Παπαρήγα, κύριε Μανδραβέλη αλλά καπηλεύτρια του αριστερισμού, μια εκμεταλλεύτρια της προσμονής απλών ανθρώπων που πιστεύουν στο όνειρο μιάς καλλίτερης ζωής...

Αν υπήρχε έστω και το ελάχιστο στοιχείο ενδιαφέροντος απο την θρασύτατη αυτή κυρία για τους φτωχούς ή το δίκιο του εργάτη, θα είχε κατέβει πέρυσι με τις φωτιές να παλέψει στα μέτωπα και να κτίσει, έστω συμβολικά με μερικούς εργάτες / τεχνίτες, μερικά σπίτια με εθελοντική εργασία και ερανική συνδρομή.

Όμως καθόταν στον Περισσό εκστομίζοντας ανοησιολογίες που προσέβαλαν και τον ρόλο / θέση της και την παράταξή της...

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό... Θα μπορούσα μετά βεβαιότητας να σας στείλω κατάλογο της καπηλείας της έννοιας του αριστερισμού απο την κυρία αυτή αλλά δεν είναι του παρόντος...

Να σημειώσω όμως ότι η κυρία αυτή «τοποθετήθηκε» στην θέση της «Γραμματέως της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ» και παραμένει για πάρα πολλά χρόνια χωρίς διαφανείς εκλογικές διαδικασίες παρά με μαϊμού (μιλημένες) εσωεκλογικές διαδικασίες...

Δυστυχώς το ΚΚΕ όζει απο αδιαφάνεια...

Να μη διαφεύγει της προσοχής κανενός ότι οι χρηματοδότες του είναι καπιταλιστές που το θέλουν ζωντανό για να παίζουν «μπάλα» με τις εκάστοτε δεξιές κυβερνήσεις... Το θέλουν ως μοχλό πίεσης δηλαδή των δικών τους συμφερόντων...

Το ΚΚΕ κύριε Μανδραβέλη και οι αθώοι εν πολλοίς υποστηρικτές του, είναι τα όργανα της δεξιάς σε βαθμό που δεν φαντάζονται...

Έτσι εξηγείται το οτι βγήκε η κυρία Παπαρήγα απο τα ρούχα της στην Βουλή και μίλησε για ξύλο... Η αλήθεια πονά όσο τίποτα άλλο...

Όσον αφορά το απόκομμα του ΚΚΕ εσωτ. (Νυν ΣΥΡΙΖΑ ή συνασπισμού του συνασπισμού... ) του αξιόλογου διανοητή και πολιτικού Κύρκου, αφέθηκε στους τυχοδιώκτες διαδόχους του (βλέπε Κωνσταντόπουλο, Δαμανάκη και λοιπούς) και κατέστη ο περίγελος κάθε μη ψευτοαριστεριστή και σκεπτόμενου ανθρώπου συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του Ιδρυτή του, του Κύρκου...

Τι να σχολιάσεις όταν αυτό που σχολιάζεις αξίζει λιγότερο απο το μέσο που αποτυπώνεται... Αν απομένει σεβασμός, αυτός ανήκει σε όσους δεν ήξεραν και δεν ρώτησαν για το ποιόν και την ρίζα των ενωμένων δυνάμεων του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ, σε αυτούς δηλαδή που παρασύρθηκαν απο άγνοια, αντίδραση ή απελπισία και όχι απο σκοπιμότητα.

Αυτοί λοιπόν οι αριστεροί, ακόμα και αν μισούνε την Αμερική και τις ελευθερίες που εκφράζει ο φιλελευθερισμός της, είναι αδιάφοροι στους σκεπτόμενους ανθρώπους.

Αυτό όμως δεν συνεπάγεται ότι η σημερινή Αμερική στερείται πολλών κακών, πολλών νόθων στοιχείων, που προστέθηκαν με τον χρόνο, αλλά και πολύ υπεροψία, την υπεροψία της σύγχρονης Ρώμης...

Όμως οι επικριτές της σύγχρονης Ρὠμης ας εντρυφήσουν πρώτα στην μελέτη της αρχαίας και αφού μείνουν έκπληκτοι απο τις ομοιότητες... ας ξεχωρίσουν το σκάρτο απο το προοδευτικό και την κομματική επιταγή απο την φιλελεύθερη αλήθεια, την μοναδική ισως αλήθεια, πριν προβούν σε άθλιες γενικεύσεις οτι η Αμερική είναι τάχα ο κακός δαίμονας του κόσμου.

Το τρένο και το ντουλάπι με τους σκελετούς

Η επιστολή που ακολουθεί στάλθηκε στον Μιμη Ανδρουλάκη επ ευκαιρία της έκδοσης του βιβλίου του με τον αινιγματικό τίτλο «ΛΕΥΚΟ ΚΟΤΣΥΦΙ, blue tree, ΜΑΥΡΟ ΚΑΡΑΒΙ».

Αγαπητέ Μιμη,

Περιμένω να διαβάσω το νεο σου βιβλίο:
«ΛΕΥΚΟ ΚΟΤΣΥΦΙ, blue tree, ΜΑΥΡΟ ΚΑΡΑΒΙ»

Όμως ας αρχίσω την κριτική απο τα «προκαταρκτικά...» όπως θα έλεγες εσύ στο ξεκίνημα μιας σχέσης...

Εξέδωσες ένα νεο βιβλίο στο οποίο καταπιάνεσαι με κάτι πρωτοποριακό για τα Ελληνικά δεδομένα αλλά ακόμα και τα διεθνή...

Το τραπεζικό σύστημα είναι μια «no go area» και τα οσα δημοσιοποιούνται για αυτό ελάχιστα ακόμα και απο τους ποιο σημαντικούς καθηγητές των Αμερικανικών Πανεπιστημίων που συχνά προκαλούν με τις επίμονες αναφορές στα μοντέλα και τις αναλύσεις τους, αγνοώντας το υπόλοιπο περιβάλλον... Με άλλα λόγια ο χαβάς του Ceteris Paribus σε όλο του το μεγαλείο...

Επιπλέον αποκρύβονται αλήθειες γεγονός που αποτελεί αξιόποινη πράξη και αν έχεις αμφιβολίες δες τα ακόλουθα στοιχεία για τις δοσοληψίες σε CDS της Ελληνικής Δημοκρατίας...

(Το πρώτο κύμα πληροφοριών για την αγορά συμβολαίων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (credit-default swaps) απο το Depository Trust & Clearing Corporation - DTCC, στις 4 Νοεμβρίου).Καθαρή αξία σε δολάρια:

1. Δημοκρατία της Ιταλίας $22.6 δισ.

2. Βασίλειο της Ισπανίας $16.6 δισ.

3. DEUTSCHE BANK AKTIENGESELLSCHAFT $12.4 δισ.

4. Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Βραζιλίας $12.3 δισ.

5. GENERAL ELECTRIC CAPITAL CORPORATION $12.2 δισ.

6. Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας $11.4 δισ.

7. MORGAN STANLEY $8.4 δισ.

8. Ρωσική Ομοσπονδία $8.3 δισ.

9. Ελληνική Δημοκρατία $8.2 δισ.

10. MERRILL LYNCH & CO., INC. $8.2 δισ

Στην πραγματικότητα μας δουλεύουν και πρέπει να τους εκθέσουμε αλλά δεν το κάνεις... Επιφυλάσσομαι να δω τι λες στο βιβλίο σου...

Το δεύτερο είναι ότι αντι να συνεργαστείς π.χ με το βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκη για την προώθηση του βιβλίου σου, όπως κάνουν στο εξωτερικό..., το προσπαθείς μόνος με ασφαλώς μικρότερη επιτυχία...

Το τρίτο είναι οτι δεν μπορείς να αναφέρεσαι στην Μαρξιστική σκέψη σήμερα για τα χρηματοοικονομικά ούτε υπάρχει Νεο Μαρξιστική σκέψη... αλλα προσωποπαγείς ερμηνείες της Παλαιο Μαρξιστικής σκέψης χάριν της φήμης των εμπνευστών τους...

Πρακτικά, πρόκειται για αντιστοίχηση με τη θέση ότι δεν υπάρχουν Νεο Χριστιανοί αλλά Παλαιο Χριστιανοί ή απλά Χριστιανοί. Όλες αυτές οι εκδόσεις του Χριστιανισμού εμπαίζουν και γελοιοποιούν τις θέσεις του και την τάχατες αγιοσύνη του δείχνοντας την γύμνια του...

Σήμερα την οποιαδήποτε Νεο Χριστιανική έκφραση καλό είναι να την δούμε ως άλλη θρησκεία διαφορετικά πρόκειται περί άγαρμπου εμπαιγμού... των πιστών... εκτός αν κάποιοι παίρνουν γραμμή απο τον Θεό...

Μόνο όσο ζει κάποιος μπορεί να εξελίσσει αυτό που πίστεψε και δημιούργησε διαφορετικά πρόκειται για σχολή σκέψης που είναι διαφορετική και μπορεί ακόμα και να ανατρέπει τις αρχικές θέσεις του δημιουργού...

Προσωπικά, θεωρώ οτι δεν χρειαζόμαστε καμία Μαρξιστική σκέψη για την ανάλυση του Καπιταλιστικού συστήματος...Το Καπιταλιστικό σύστημα έχει το τεράστιο πλεονέκτημα να δημιουργεί ενθουσιασμό όπως καλή του ώρα ο Ομπάμα και να τρέχει χάριν σε αυτόν τον ενθουσιασμό έως ότου εκτροχιαστεί... Όσο υπάρχει η πληροφορία οτι δεν υπάρχει μέτρο αναστολής, τόσο επιταχύνει το σύστημα και τόσο ποιο ριψοκίνδυνα παλικάρια πηδούν στους εκάστοτε συρμούς... Στο τέλος εκτροχιάζονται αν και ξέρουν ότι θα εκτροχιαστούν αλλα έχουν ήδη αγαπήσει τον ίλιγγο... και είναι πλέον αργά...

Τα κράτη βάζουν κατά καιρούς ελεγκτές ταχύτητας και κόφτες... Όσοι όμως τρέχουν πάνω στους τρελούς συρμούς εφευρίσκουν τρόπους να εξουδετερώνουν τους κόφτες και να ακυρώνουν τους ελέγχους ταχύτητας...

Συχνά - πυκνά οι σοσιαλιστικές και οι δημοκρατικές κυβερνήσεις λένε στους γραφειοκράτες... Απελευθερώστε τους κόφτες... μετριάστε τους ελέγχους ταχύτητας... δώστε χρήματα στον λαό... Να φαει ο λαός... Να κοιμηθεί ο λαός... «Τσοβόλα δώστα ΟΛΑ»

Άλλο που δεν θέλουν οι κερδοσκόποι να βάλουν και νέους επιταχυντές στις μηχανές των συρμών και με ξαναμμένα πρόσωπα, φωνάζοντας “γιούρα - γιούρα...”, “γιούχου – γιούχου” να συνεχίζουν τις τρελές κούρσες τους...

Οι κούρσες περνούν απο πολιτείες και λαούς και αρκετοί βλέποντας τα αστραφτερά βαγόνια που εξαφανίζονται γοργά απο το οπτικό τους πεδίο, θαμπώνουν με την εικόνα και τρέχουν να αγοράσουν εισιτήρια για να καβαλήσουν και αυτοί στους επόμενους συρμούς...

Έτσι και ο δικός μας ο Αλογοσκούφης, μέσα στην απελπισία του είδε φως (Βάσταγε λαμπρή δάδα ο Δούκας... που τον τρέλανε...) και πήδηξε και αυτός στον συρμό για να χάσει εν συνεχεία τον ύπνο του αφού δεν ήταν πλασμένος για αυτά που αντιμετώπιζε, δεν άντεχε τους ιλίγγους ούτε ήταν προετοιμασμένος να πεθάνει.... τραγουδώντας “γιούρα – γιούρα...”

Συμπερασματικά, οι εξηγήσεις του προβλήματος του Καπιταλισμού και των διορθωτικών παρεμβάσεων είναι για την ώρα απλές...

Ας αφήσουμε επομένως τις Μαρξιστικές θεωρίες στο ντουλάπι με τους σκελετούς... Εκεί είναι η θέση τους...

Για το μέλλον δεν έχει ο Θεός... Ποτέ δεν είχε...Έχουμε όμως εμείς ένα γενικό πλάνο πρωτοβουλιών αλλά αυτό σε επόμενη επικοινωνία...

Περί "προγαμιαίου" συμβολαίου Κυβέρνησης - Τραπεζών

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 31/10/2008)

"Πιστεύω ότι οι τράπεζες είναι ποιο επικίνδυνες για την ελευθερία μας ακόμα και απο τους στρατούς που την επιβουλεύονται. Έχουν ήδη διαμορφώσει μια χρηματοδοτούμενη αριστοκρατία που έχει εξαναγκάσει την κυβέρνηση μας σε άμυνα. Η δυνατότητα έκδοσης χρήματος θα πρέπει να επιστρέψει στον έλεγχο του λαού στον οποίο το χρήμα ανήκει έτσι και αλλιώς..."

Θωμάς Τζέφερσον, Πρόεδρος ΗΠΑt: 1743 – 1826

Ο Θωμάς Τζέφερσον, τρίτος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, άτομο πολυτάλαντο και κύριος εμπνευστής της δήλωσης της ανεξαρτησίας (Declaration of Independence) είχε ήδη εντοπίσει και εκφράσει τον προβληματισμό του για τον επικίνδυνο ρόλο των Τραπεζών όταν γίνονται υποχείρια της αριστοκρατίας (σημερινής ολιγαρχίας) και ενεργούν ενάντια στα συμφέροντα του λαού.

Πολλά χρόνια αργότερα ένας άλλος πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Φραγκλίνος Ντελάνο Ρούσβελτ (FDR) αντιμετώπισε τις Τράπεζες με αντίστοιχο προβληματισμό παραμένοντας όμως πραγματιστής.

Ο νεοεκλεγείς το 1932 πρόεδρος Ρούσβελτ, βρέθηκε μέσα στη συνεχιζόμενη απο το 1929 καταστροφική πορεία της Αμερικανικής οικονομίας με τις Τράπεζες να καταρρέουν μαζί με την απομένουσα αυτοπεποίθηση του Αμερικανικού λαού...

Η πρώτη πράξη του προέδρου ήταν να εγκαινιάσει την άμεση επικοινωνία με τον λαό ξεκινώντας με την προσφώνηση «Φίλοι μου, θέλω να μιλήσω με σας, τους πολίτες των ΗΠΑ για το τραπεζικό μας σύστημα... Πιστέψτε με, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι ο φόβος... θα πρέπει να αντιληφθείτε οτι δεν είναι όλες οι τράπεζες ανίκανες να διαχειριστούν τα χρήματα που τους εμπιστεύεστε... Τα οσα συμβαίνουν ήταν αποτέλεσμα ολίγων που έγιναν η αιτία να δημιουργηθεί ένα αίσθημα γενικότερης ανασφάλειας που οδήγησε στο κλείσιμο των περισσοτέρων τραπεζών... Το οτι όμως βλέπετε τις τράπεζες κλειστές δεν σημαίνει οτι θα παραμείνουν κλειστές και για τις επόμενες μέρες...»

Τα λόγια του Ρούσβελτ έσωσαν 13.000 τράπεζες καταδικασμένες σε πτώχευση και τα κρυμμένα σε στρώματα δολάρια επέστρεψαν στους καταθετικούς τους λογαριασμούς αναθερμαίνοντας την οικονομία.

Η άκρως επικοινωνιακή παρέμβαση του Ρούσβελτ στόχευε στον πυρήνα του προβλήματος... τον φόβο. Όμως ο πρόεδρος δεν περιορίστηκε στην πρόσκαιρη επιτυχία διάσωσης των εμπορικών τραπεζών αλλά ίδρυσε την Τράπεζα Οικονομικής Ανασυγκρότησης (RFC) που αντι να δανείζει τις ήδη υπερδανεισμένες εμπορικές τράπεζες, κατηύθυνε του πόρους του κράτους στους τομείς με τις μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης.

Η RFC, μέσω μια σειράς νέων φορέων (μεταξύ των οποίων και η γνωστή στις μέρες μας απο τη υπερχρηματοδοτήση των στεγαστικών δανείων Fannie Mae) χρηματοδοτούσε κατευθείαν τους τομείς απόκτησης κατοικίας, αγροτικής ανάπτυξης και βιομηχανικής παραγωγής που κρίθηκαν ως οι πλέον σημαντικοί για την αναζωογόνηση της οικονομικής δραστηριότητας του μεσοπολέμου, στις ΗΠΑ.

Η αμεσότητα της χρηματοδότησης, μέσω της RFC, αφενός περιόρισε τα προβλήματα στέγασης και διατροφής των απλών ανθρώπων και αφετέρου έβαλε τα θεμέλια της τεράστιας βιομηχανικής ανάπτυξης χάριν της οποίας οι ΗΠΑ μπήκαν στον ΒΠΠ με την βεβαιότητα του νικητή...

Αν βγαίνουν κάποια συμπεράσματα απο την δημιουργία της RFC, αυτά προέρχονται απο την αποτελεσματικότητα με την οποία αντιμετωπίσθηκε η φτώχεια ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού που είχε φθάσει στα όρια της απόλυτης ανέχειας σε αντιδιαστολή με τα αποτελέσματα που θα είχε ο κρατικός δανεισμός των εμπορικών τραπεζών στην αναθέρμανση της οικονομίας. Με αλλα λόγια η τριβή στην πορεία διάθεσης των κεφαλαίων μεσω της εμπορικής οδού θα ήταν τέτοια που το τελικό αποτέλεσμα θα ήταν κατά πολυ υποδεέστερο.

Και όμως ο Ρούσβελτ είχε καλύτερη λύση που παράβλεψε...

Η RFC, δάνειζε με οτι διέθετε διότι δεν είχε την δομή των εμπορικών τραπεζών που δανείζουν με ένα πολλαπλασιαστή που αυξάνει τις διατιθέμενες στους τελικούς αποδέκτες πιστώσεις.

Αν π.χ δάνειζε με τον καθιερωμένο επι 10 πολλαπλασιαστή επι των διαθεσίμων των εμπορικών τραπεζών, τα σημερινά $ 700 δις του σχεδίου Πόλσον, θα μετατρέπονταν σε $ 7 τρις, καλύπτοντας πολύ περισσότερες ανάγκες... Δυστυχώς ο Ρούσβελτ δεν σχεδίασε την λειτουργία της κρατικής τράπεζας ανασυγκρότησης σύμφωνα με το μοντέλο λειτουργίας των ιδιωτικών τραπεζών...

Σήμερα όμως μια κρατική τράπεζα που θα λειτουργούσε με ένα μικτό σὐστημα, θα κατάφερνε να είναι πολύ ποιο αποτελεσματική αυγατίζοντας τα ποσά που θα διετίθεντο στην ανασύσταση της ελλειμματικής απο την τρέχουσα κρίση ρευστότητας χωρίς να αναγκάζει την κυβέρνηση να εξαρτάται αποκλειστικά απο τις ιδιωτικές τράπεζες και τις τριβές που δημιουργούν οι μηχανισμοί διάθεσης των πιστώσεων στους τελικούς αποδέκτες.

Εάν στην πορεία συνέβαινε να πτωχεύσουν ιδιωτικές τράπεζες, αυτές θα εθνικοποιούνταν συνεχίζοντας την λειτουργία τους με το ήδη εξειδικευμένο προσωπικό και την υπάρχουσα πελατεία, με την διαφορά οτι τα κέρδη τους θα περνούσαν στην κυβέρνηση μειώνοντας τις ανάγκες των φορολογικών της αναγκών. Σε εύλογο βάθος χρόνου και με την πλήρη ανάκαμψη της ρευστότητας στην οικονομία, οι κρατικοποιημένες τράπεζες θα επαναϊδιωτικοποιούντο με σημαντικά οφέλη.

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία στην πολιτεία της Πενσυλβανίας απο έναν άλλο πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Βενιαμίν Φρανκλίνο ενώ αντίστοιχη περίπτωση είχαμε και με την μερική κρατικοποίηση των Σκανδιναβικών Τραπεζών την περασμένη δεκαετία που απέφεραν με την επανιδιωτικοποίηση τους σημαντικά έσοδα.

Ο προτεινόμενος συνδυασμός επιλογών μιας κρατικής Τράπεζας Ανασυγκρότησης που όμως θα λειτουργούσε στη λογική των εμπορικών τραπεζών, έχοντας δηλαδή την ευχέρεια να δανείζει πολλαπλάσια των διαθεσίμων της ποσά χωρίς να εμπλέκεται σε πλήρη διάθεση προιόντων καταναλωτικής πίστης παρά μόνο σε στοχευμένες αναπτυξιακές δραστηριότητες, όπως η γνωστή σε μας ΕΤΒΑ, σε συνεργασία με ένα δίκτυο ιδιωτικών και δημόσιων εμπορικών τραπεζών, όπως πριν χρόνια η Εθνική Τράπεζα Ελλάδος με τις τότε ιδιωτικές εμπορικές Τράπεζες, θα είχε πολλαπλάσια αποτελέσματα όσων θα επιτευχθούν με το υπεσχημένο προγαμιαίο συμβόλαιο των 28 δις € μεταξύ της Ελληνικής Κυβέρνησης και των διατιθέμενων να συμμετάσχουν Ιδιωτικών Τραπεζιτών.

Αντίθετα, η σημερινή μορφή του προγαμιαίου συμβολαίου των 28 δις € φαίνεται οτι διαπραγματεύεται την συνεχιζόμενη αδιαφάνεια στη διαχείριση των πόρων των ιδιωτικών τραπεζών με όρους που αντι να τοποθετούν την προτεραιότητα στην αναπτυξιακή πλευρά του εγχειρήματος υπερτονίζουν την εξασφάλιση της ΠΙΣΤΗΣ μέσω της διατήρησης των προνομίων των ιδιωτών τραπεζιτών.

Καθίσταται επομένως δικαιολογημένη η εκτίμηση ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βοήθά μεν την ρευστότητα αλλά μέσα απο την ευμάρεια των τραπεζικών ιδρυμάτων των οποίων η κερδοφορία τα τελευταία χρόνια είχε γίνει τουλάχιστον προκλητική και απόλυτα αναντίστοιχη στο περί δικαίου αίσθημα όλου του Ελληνικού πληθυσμού.

Επιπλέον, όπως τόνισε γνωστός για την καθαρότητα του λόγου του Έλληνας τραπεζίτης που δεν θα μετάσχει στο πρόγραμμα κρατικής ενίσχυσης: «Όποιος δεν έχει ανάγκη την ενίσχυση να μην την πάρει αλλά όποιος την έχει να δεχθεί την κρατική παρέμβαση...» Οι λογικές της ολόκληρης πίττας ενω ο σκύλος παραμένει χορτάτος είναι ανέφικτες σε μια εποχή που και οι θαυματοποιοί ευρίσκονται στις ουρές των ανέργων...

Μια νέα θεώρηση με σεβασμό σε ότι μας δημιούργησε αλλά και σε εκείνο που στοχεύουμε...

(Ακόλουθη επιστολή στάλθηκε σε περίπου 200 επιλεγμένες διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου)

Αγαπητοί μου φίλοι,

Σε μια εποχή κρίσεων απο την υπερφίαλη πολιτική του Ρεμπουπλικανικού κόμματος των ΗΠΑ, συνδυασμένη με την ακατάσχετη ροπή προς την κερδοσκοπία αλλά και απο την αδιέξοδα λαϊκίστικη τακτική των Δημοκρατικών που επιδίωκαν χωρίς να συλλογιούνται... (Χαρακτηριστικά που δυστυχώς είναι ακόμα ποιο ισχυρά γιαυτό και ποιο επίκαιρα στην πατρίδα μας, παρά το οτι εκδηλώνονται με τρόπους που ταιριάζουν καλλίτερα στις δυνατότητες ενός λαού που πλέον δεν ηγείται παρά ακολουθεί την μοίρα του σε μια πορεία που δεν διαφέρει σημαδιακά απο εκείνη των υπόδουλων στους Τούρκους προγόνων μας, πριν τελικά επαναστατήσουν) έχουμε ανάγκη οχι απλά απο ιδέες αλλά και απο άτομα ή ομάδες που θα αντιληφθούν επιτέλους οτι υπάρχει μια ποιο καθαρή, ποιο σίγουρη και ποιο ελπιδοφόρα πορεία για το μέλλον μας.

Η πορεία αυτή δεν μπορεί παρά να είναι ένας ευφυής συνδυασμός πρωτοβουλιών απο ελεύθερους ανθρώπους που αντι της εξάρτησής τους θα προβάλλουν τις δυνατότητες για το μέλλον μέσα απο την τεχνολογία και την γνώση...

Το χρήμα θα είναι πάντα επιρρεπές σε φαντασιακές αξίες που θα του δίνουν την θέση που επιθυμούν και μπορούν να επιβάλλουν οι ελάχιστοι απο τους κατέχοντες...

Η συρρίκνωση επομένως της οικονομικής ολιγαρχίας στις ΗΠΑ είναι και θα συνεχίσει να γίνεται ολοένα και περισσότερο το προφανέστερο σύμπτωμα των καιρών και ο δείκτης του ποιος τελικά θα έχει το πλεονέκτημα...

Όμως το χρήμα ενέχει αξιακά ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους για τους κατέχοντες απο τους μη έχοντες...

Αυτοί, οι μη έχοντες, μπορούν να περιοριστούν στη δύναμη του μυαλού τους, στην κατάκτηση και διατήρηση της γνώσης που λειτουργεί καταλυτικά ενάντια σε όσους επιβουλεύονται τις ιδέες της ελευθερίας και της εξέλιξης του ανθρώπου στη γη, εξέλιξης που θα τον φέρνει ολοένα πλησιέστερα στην ευτυχία και την ολοκλήρωση σε ένα πλαίσιο αρμονίας που θα δημιουργεί το αίσθημα της πληρότητας και θα καταλήγει στην βαθύτερη κατανόηση του μεγαλειώδους σύμπαντος στο οποίο αποτελεί μια απειροελάχιστη αλλά οχι ασήμαντη οντότητα.

Σήμερα, με το γκρέμισμα των θέσφατων και των ονειρώξεων της αμερικανικής αυτοκρατορίας, έχουμε ουσιαστικούς λόγους να ελπίζουμε οτι μπορούμε χάριν στην γνώση και στην ευστοχία των επιλογών μας να ανέβουμε τις κλίμακες της ολοκλήρωσης και να πλησιάσουμε το αγαθό της ευτυχίας μέσα απο μια ποιο ουσιαστική ζωή.

Η τεχνολογία μπορεί αλλά οχι ξεκομμένα απο την ολοκληρωμένη γνώση και την πνευματική ισορροπία να βοηθήσει σε αυτό.

Η επισυναπτόμενη ενημέρωση δείχνει την προσπάθεια μιας μικρής ομάδας επιστημόνων που αγωνίζονται, βασιζόμενοι στην γνώση, για την απεξάρτηση του ανθρώπου απο τις ψευδαισθήσεις της αλόγιστης βιομηχανοποίησης που μας κληρονόμησε η βιομηχανική επανάσταση...

Περιοριστήκαμε στον χώρο των ψευδαισθήσεων μας και θεωρήσαμε το αγαθό του ανθρώπου να σκέπτεται, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να επανεπιχειρεί απο ολότελα νέους δρόμους για την επίτευξη των στόχων του ως υποδεέστερο της συντήρησης του να ακολουθεί την παράδοση εκφραζόμενη σε μία θνησιγενή πορεία προς το μέλλον, βασιζόμενη αποκλειστικά στην εκμετάλλευση των φαινομενικά φθηνών ορυκτών αποθεμάτων της γης...

Σήμερα, έχουμε την δυνατότητα να ισχυριστούμε με βεβαιότητα οτι η δύναμη της επιβίωσής μας βρίσκεται γύρω μας και ελάχιστα επάνω στο όχημα της συμπαντικής μας πορείας, τη γή μας...

Το περιεχόμενο επομένως των στρατηγικών μας επιλογών πρέπει να αλλάξει διαφυλάττοντας την επιβίωση μας στον πλανήτη γη που θα είναι πάντα η πλατφόρμα επίτευξης των στόχων μας...

Για να συμβεί αυτό, η γη μας θα πρέπει να παραμείνει καθαρή και αμόλυντη, ένα περιβάλλον που να αξίζει στους ενοικιαστές του, μια βάση που θα τιμά τους κατοίκους της, ένας τόπος που θα βοηθά στην τεχνολογική και τελικά στην πνευματική τους ανέλιξη.

Η γη μας δεν μπορεί να καταδικαστεί σε μια πορεία αλόγιστης καταστροφής εξασφαλίζοντας την οπισθοδρόμηση σε εμάς τους κατοίκους της.

Η γη μας μπορεί και πρέπει να γίνει ο ευχάριστος σταθμός για το επόμενο βήμα στο οποίο θα βρεθούμε με την ικανοποίηση οτι αφήσαμε το προηγούμενο ως πραγματικό δείγμα του σεβασμού μας στον αέναο δημιουργό της συμπαντικής μας πορείας προς την τελειότητα...

Δείτε την προσπάθεια των ολίγων να πορευθούν σε αυτόν τον νέο κόσμο στην ακόλουθη διαδικτυακή διεύθυνση :

http://www.theorionproject.org/en/index.html



Breaking News from the Orion Project

In response to our recent call for engineering professionals, to work with The Orion Project, over 70 such candidates have offered their services.
We now ask the public to fully support and fund The Orion Project so that the best engineering candidates can be brought together to develop the definitive solution to the world's energy and environmental crisis.
Here is one example of the kind of amazing brain-trust now offering to work with The Orion Project: An engineer and inventor of stellar credentials, but who wishes to remain confidential, has offered to work full time with us on new energy solutions. This scientist has successfully built new energy and antigravity systems for major corporations and the US government and is ready to now bring all of this knowledge to the project. His technology has been reproduced by the largest department of defense laboratory and is proven-not theoretical. He is confident that within a year, the world would have a completely new way to generate clean, limitless energy from the Quantum vacuum.
Unfortunately, we do not yet have the funds to even outfit the laboratory we would need to carry forward this amazing research. Will you help us?
Where I live in Albemarle County (population 125,000) Virginia, we raised over $6 million to build a new shelter for stray dogs and cats. The Orion Project budget is for approximately half that amount. Surely, with this kind of talent ready to work full time on revolutionary new energy solutions we can raise half the amount raised for the local animal shelter!
Please help us by telling everyone you know about the promise of new energy and The Orion Project. And please give generously today so we may bring these scientists and others together to work on the energy solutions the world needs today!

Thank you for your support!
Steven M. Greer MD

Η μουσική είναι πλέον πένθιμη... δεν χορεύεται...

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 24/10/2008)

Όσοι διάβασαν τα λόγια του Chunk Prince, ενός απο τα σημαντικά στελέχη της Citibank σε προηγούμενο φύλλο της ΚΗΦΙΣΙΑ, θα κατάλαβαν οτι πρόκειται για τη μουσική του χρήματος και κυρίως του αφροχρήματος που δημιούργησε η υπερβολική μόχλευση χάριν των γενναίων αποδόσεων σε όσους έπαιρναν τον κίνδυνο να επενδύσουν σε παράγωγα.

Πρόκειται για κανονικό χρήμα που στήριξε εκατομμύρια στεγαστικών δανείων των ασθενέστερων τάξεων στις ΗΠΑ, αλλά μεγεθύνθηκε με δεύτερα ή και τρίτα δάνεια πάνω στα ίδια υποκείμενα (πληθωρισμένες αξίες στέγης) ενώ πήρε τεράστιες διαστάσεις, όπως διογκώνεται η υγρή Πολυουρεθάνη ερχόμενη σε επαφή με τον αέρα, όταν μετατράπηκε σε δομημένα ομόλογα συνδυασμένα με περίτεχνα παράγωγα που εξασφάλιζαν τάχα τον πιστωτικό κίνδυνο μέσω εγγυητών β’ διαλογής, ανίκανων στην πραγματικότητα να καλύψουν μια πιθανή μαζική αστοχία της αγοράς, όπως και έγινε.

Οταν οι τράπεζες συνειδητοποίησαν ότι η αξία των σπιτιών σταμάτησε να ανεβαίνει, δεν τολμούσαν να διακόψουν την παροχή δανείων διότι «όσο έπαιζε η μουσική έπρεπε να χορεύουν» για να μη καταλάβει κανείς οτι δεν θα τα κατάφερναν πρώτοι αυτοί... Το σύνδρομο του γενναίου χωρίς αιτία τους είχε καθηλώσει σε πορεία θανάτου...

Φαντασθείτε το συναίσθημα του χορευτή που έχει ήδη μάθει οτι πρόκειται για τον τελευταίο χορό, τον χορό του νεκρού και αρνείται, λόγω ανταγωνισμού, να το δείξει... Πόσο τραγικό το να μην εμφανίζεται εκείνος που θα πει «κυρίες και κύριοι, η μουσική είναι πλέον πένθιμη... δεν χορεύεται...»

Οι πρώτες που τελικά το αποδέκτηκαν ήταν οι απόλυτα εξουθενωμένες μικρές Αμερικανικές τράπεζες...

Σιγά-σιγά το «πάρτυ» σίγασε και η Αμερικανική κυβέρνηση, αισθανόμενη η ίδια υπεύθυνη για την κατάσταση που δημιουργήθηκε, με την άστοχη, υπερφίαλη και συγκρουσιακή πολιτική της, έκανε τα πρώτα βήματα για να βρεθεί μια λύση.

Ασκημένη στους χιλιάδες νεκρούς χάριν του υποτιθέμενου αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία, στους πολέμους του ΙΡΑΚ και του Αφγανιστάν, είχε το περίσσευμα θάρρους να εξομολογηθεί την αποτυχία της χρηματοοικονομικής της πολιτικής χωρίς να αναφέρει τις βαθύτερες αιτίες της... θυμίζοντας έτσι τον γιατρό που πετάει την συνταγή στον ασθενή χωρίς να γνωρίζει το ιστορικό του...

700 δις δολάρια για την αγορά των κακών ομολόγων που είχαν μείνει αμανάτι στα χέρια των τραπεζών δηλητηριάζοντας την ΠΙΣΤΗ στις ενδοτραπεζικές συναλλαγές και καταστρέφοντας τον πλούτο τους... ήταν η απόφαση.

Ασφαλώς το σύστημα δεν είχε δώσει την προσοχή που άρμοζε στην τεράστια καταστροφή του πλούτου, ένδειξη ικανή να κρίνει την υγεία μιας επιχείρησης... Οι λογιστικοί κανόνες1, ιδιαίτερα μετά την συστηματική απορύθμιση, έκρυβαν αντι να εμφανίζουν στον επενδυτή το σαράκι που έτρωγε τα σωθικά (πλούτο) της τράπεζας ή της επιχείρησης που είχε εμπιστευθεί τις οικονομίες του.

Ο πρόεδρος Μπούς, ως νέος Ρωμαίος Αυτοκράτωρ, βοηθούμενος απο τον υπουργό οικονομικών Χένρι Πόλσον στο να δει αυτήν την σκοτεινή πλευρά της λογιστικής, αποφάσισε να ανανεώσει τον χαμένο πλούτο των πιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας του αγοράζοντας την σαβούρα... ως ο μεγαλύτερος παλιατζής όλων των εποχών...

Ήταν αυτό το αίσθημα προσβολής και η αμφιβολία πολλών απλών ανθρώπων για την ειλικρίνεια των προθέσεων του Προέδρου τους, που δυσκόλεψε την έγκριση του σχεδίου... Τους είχαν άλλωστε πονηρέψει και οι διαδηλωτές με τις Φερράρι...

Ακόμα και μετά την έγκρισή του, το σχέδιο Πόλσον συνεχίζει να τροποποιείται με την τελική ετυμηγορία για τον τρόπο διάθεσης των χρημάτων να διαμορφώνεται πλέον απο τις σκέψεις του νέου Μάγου της χρηματοοικονομικής, του Πρωθυπουργού της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν.

Πρέπει να δεχτούμε οτι αυτός ο άνθρωπος ήταν πολυ στρεσαρισμένος τελευταία με τον αρχηγό των συντηρητικών Ντέιβιντ Κάμερον, να τον έχει στριμώξει για τα καλά, ρίχνοντάς του υποτιμητικά βελάκια (Darts), κατά την συνήθεια των Εγγλέζων στις αγαπημένες τους μπυραρίες (Pump)

Ο Μπράουν αιμορραγούσε και καμία πολιτική οργάνωση δεν έδειχνε ευαισθησίες αντίστοιχες των φιλοζωικών οργανώσεων στην άθλια πρακτική των βοηθών ταυρομάχων (banderilleros) να κουράζουν τους ταύρους με μικρά διακοσμητικά βέλη…

Εκεί, στον δρόμο προς την πολιτική απαξίωση, ο Μπράουν σκέφθηκε οτι ήταν επι δέκα χρόνια υπουργός οικονομικών και δεν θα άφηνε έναν Αμερικάνο ούτε έναν Γάλλο να πάρουν την πρωτοβουλία...

Η σκέψη ήταν λαμπρή: Αναλογίστηκε ότι αντί να κατασπαταλήσει τα χρήματα των Βρετανών φορολογουμένων στην αγορά αχρείαστων δομημένων ομολόγων, να αγοράσει όπως οι Σουηδοί πριν μερικά χρόνια μετοχές, περιορίζοντας τον σοσιαλισμό του μέτρου με την επιλογή προνομιούχων, χωρίς δικαιώματα ψήφου...

Το σχέδιο Μπράουν μεταμόρφωσε αναπάντεχα το πρώην σκυλάκι του Μπλαίρ σε σκύλο Αγίου Βερνάρδου ενω ο Μπους έγινε ξαφνικά το καλοκουρεμένο κανίς που ακολουθούσε χοροπηδώντας ανέμελα τον γιγαντωμένο φλεγματικό φίλο του...

Αν και οι σκιτσογράφοι συνηθίζουν να εκφράζουν την πολιτική με ισχυρές δόσεις υπερβολής, η συσχέτιση δυνάμεων των προσφιλών μας δίποδων είναι ενδεικτική της νέας εποχής...

Ο Μπράουν, ως προνοητικός Βρετανός, μοίρασε τα αυγά σε περισσότερα καλάθια από το μοναδικό του πρώην Πρόεδρου της Goldman, Sachs & Co Πόλσον. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να προτείνει ένα σχέδιο που θα άφηνε ανενόχλητους τους κερδοσκόπους εις βάρος των φορολογουμένων...

Όρισε λοιπόν οτι θα διαθέσει 50 δις λίρες Αγγλίας για την αγορά προνομιούχων μετοχών των μεγάλων βρετανικών τραπεζών.

Αποφάσισε να δώσει πολλά περισσότερα, 250 δις λίρες, ως εγγύηση των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων των τραπεζών ώστε αν τα χρειαστούν να ξέρουν οτι θα τα έχουν, ενθαρρύνοντας έτσι τον δανεισμό των επιχειρήσεων...

Τἐλος, η Τράπεζα της Αγγλίας αποφάσισε, λειτουργώντας στο ίδιο μήκος κύματος, να βελτιώσει την ρευστότητα των Βρετανικών τραπεζών με το να δροσίσει την διατραπεζική ανυδρία με 200 δις λίρες. Εν τω μεταξύ η Βρετανική κυβέρνηση θα υποστηρίξει την ρευστότητα μέσω της ΚΤΑ, με την έκδοση κρατικών ομολόγων, με ελκυστικό αλλά οχι επιπέδου δομημένων επιτόκιο, προς κάθε ενδιαφερόμενο επενδυτή...

Το πακέτο Μπράουν έγινε μονομιάς το κυρίαρχο θέμα των συζητήσεων σε όλη την Ευρώπη ενω ο λαχανιασμένος Σαρκοζί το αποδέχτηκε ως πολυ εξυπνότερο του ανεπεξέργαστου δικού του σχεδίου των € 400 δις με την Μέρκελ και τον Μπερλουσκόνι να χειροκροτούν ενθουσιωδώς την απόφαση.

Στην Ελλαδίτσα μας θα ρωτήσετε, στην Ελλαδίτσα μας τι κάνουμε;

Ε καλά εδώ γιατί να λάβουμε μέτρα όταν όλοι οι Ελληνες τραπεζίτες εν χορώ ισχυρίζονται οτι το Ελληνικό Τραπεζικό σύστημα είναι ασφαλές;

Ακόμα και η Ελληνίδα διευθύντρια του Private Banking της Citibank βρέθηκε σε δυσαρμονία με τον κύριο Chunk Prince, ισχυριζόμενη οτι η εδώ παρουσία της τράπεζας είναι ανεπιφύλακτα ισχυρή...

Ξέρουμε όμως ως Ελληνες το χούι μας για το τρέξιμο της τελευταίας στιγμής ισχυριζόμενοι μάλιστα ότι όλα ήταν δική μας ιδέα... Μας διακατέχει η εμμονή της υπερτέρας φυλής, του να είμαστε πρώτοι απο κάποια σκοπιά... Και τελευταίοι να είμαστε, βρίσκουμε τρόπο αναστρέφοντας το γράφημα να εξασφαλίζουμε την πρωτιά...

Έτσι γίναμε οι καλύτεροι μαθητές του Μπράουν... Μα τι λεω τώρα... Ήδη τον ξεπεράσαμε...

1. Ακόμα και εν μεσω της τρέχουσας κρίσης, το μέλημα όλων είναι το καμουφλάζ του προβλήματος με την λογική των «ευέλικτων αξίων» που προτείνει το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 39, ώστε απο τη μια οι ζημιές να εμφανίζονται ως μείωση περιουσίας και απο την άλλη η μείωση περιουσίας να αγνοείται διότι παίρνονται οι ιστορικές τιμές απόκτησής της...
   
   
   

Η αντιμετώπιση της κρίσης...

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 17/10/2008)

Διαμόρφωνα τις σκέψεις μου για την αντιμετώπιση της τρέχουσας χρηματοοικονομικής κρίσης, βασισμένες στο σχέδιο του πρωθυπουργού της Βρετανίας Gordon Brown, όταν τράβηξε την προσοχή μου ένα κείμενο με βαθύτερα στοιχεία προβληματισμού.

Πρόκειται για έναν ποιο ρηξικέλευθο τρόπο αντιμετώπισης της σημερινής αλλά και των μελλοντικών κρίσεων και αυτό ίσως είναι το στοιχείο της υπεροχής του έναντι όσων προτάσεων έχουν ακουστεί μέχρι τώρα.

Την πρόταση, δημοσιευμένη απο μια ομάδα ενεργών πολιτών του διαδικτύου, την G7001, την αναφέρω σχεδόν αυτούσια, μεταθέτοντας τον σχολιασμό του σχεδίου Brown για το επόμενο φύλλο της ΚΗΦΙΣΙΑ.

Δημοσιονομική ομοσπονδία στην Ευρωζώνη; Μήπως να το ξανασκεφτούμε;

Στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης, που διεξήχθη την περασμένη Κυριακή στο Παρίσι με τη συμμετοχή και της Βρετανίας, η Ευρώπη απέδειξε ότι είναι σε θέση, εφόσον το επιθυμεί, να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στην παγκόσμια οικονομική κρίση. Το σχέδιο Brown για κρατικές εγγυήσεις πενταετίας στον διατραπεζικό δανεισμό με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας και την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς και ισχυρή πολιτική δέσμευση για αποφυγή της χρεοκοπίας των ευρωπαϊκών τραπεζών, υιοθετήθηκε απ’ όλα τα κράτη του euro group μέσα σ’ ένα κλίμα διάχυτης ομοψυχίας και αποφασιστικότητας.

Η θετική αντίδραση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων την περασμένη Δευτέρα, σε καμία περίπτωση δεν ήταν αναμενόμενη, ούτε ήταν εξασφαλισμένη εκ των προτέρων η θετική αποδοχή των μέτρων από τα Μέσα και τους πολίτες. Όμως συνέβη. Πράγμα που αποδεικνύει ότι η συντονισμένη και αποφασιστική συνεργασία των ευρωπαϊκών κρατών είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων, είτε αυτές εμφανίζονται με τη μορφή ασυμμετρικών σοκ (γεωγραφικά και κλαδικά επικεντρωμένων κρίσεων), όπως για παράδειγμα συνέβη με τις τράπεζες αρχικά, είτε με τη μορφή μιας γενικευμένης ύφεσης, όπως κινδυνεύει να εξελιχτεί η κατάσταση στην οικονομία σε βάθος χρόνου.

Εάν μάθαμε κάτι από την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής την Κυριακή είναι ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση, όπως και η οποιαδήποτε γενικευμένη οικονομική αναταραχή αντίστοιχου μεγέθους, απαιτεί γρήγορα αντανακλαστικά και διάθεση υπέρβασης της πεπατημένης οδού από ένα ενιαίο πολιτικό κέντρο. Το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την ΟΝΕ με το γνωστό μίγμα νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, είναι αμφίβολο κατά πόσο λύνει τα προβλήματα που προκαλούνται από μεγάλες οικονομικές κρίσεις. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που δίνει περισσότερο έμφαση στον περιορισμό των ελλειμμάτων και λιγότερο στην ευελιξία των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών, σε συνδυασμό με την ανοιχτή μέθοδο συντονισμού των οικονομικών πολιτικών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, εν απουσία ενός ισχυρού κέντρου λήψης καθημερινών αποφάσεων, εμποδίζει τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών που απαιτούνται σε συνθήκες έντονων οικονομικών διαταράξεων.

Την περασμένη Κυριακή, η Ευρώπη αν και έδρασε με καθυστέρηση ενός και πλέον μήνα, κέρδισε τελικά μια μάχη. Ανέτρεψε το κλίμα πανικού και πέτυχε τη σταθεροποίηση -πόσο πρόσκαιρης ή όχι θα δείξει- των προσδοκιών των πολιτών και των επενδυτών απέναντι στο τραπεζικό σύστημα. Δεν κέρδισε όμως τον πόλεμο, που δεν είναι άλλος από την επερχόμενη οικονομική ύφεση η οποία τώρα μας χτυπάει την πόρτα.

Η ύφεση έρχεται και θα χρειαστεί ενδεχομένως να την αντιμετωπίσουμε με πολλά περισσότερα και πολλαπλά ισχυρότερα εργαλεία από μια έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που εγγυάται απλώς τον διατραπεζικό δανεισμό. Πόσο μάλλον που στο μέλλον οι Ευρωπαίοι ίσως να μην έχουμε στη διάθεσή μας τους άσους του «μάγου» της οικονομίας, όπως χαρακτήρισαν τα Γαλλικά μέσα ενημέρωσης, τον Βρετανό πρωθυπουργό Gordon Brown.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το ερώτημα που ξαναέρχεται στο προσκήνιο για πολλοστή φορά τα τελευταία 30 χρόνια, είναι εάν σε συνθήκες νομισματικής ένωσης επιβάλλεται ένας μεγαλύτερος βαθμός κεντρικοποίησης της δημοσιονομικής πολιτικής έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά ασυμμετρικά σοκ και γενικευμένες υφέσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία;

Πολλοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται ότι η οικονομική σταθεροποίηση μιας έντονα αλληλοεξαρτώμενης οικονομίας, ιδιαίτερα μιας νομισματικής ένωσης που μάλιστα δε συνιστά άριστη νομισματική περιοχή, υπό την έννοια ότι χαρακτηρίζεται από ανόμοιες παραγωγικές συνθήκες από περιοχή σε περιοχή και χαμηλή ευελιξία αγορών και παραγωγικών συντελεστών, πρέπει να ασκείται από κεντρικά όργανα με τη συνδρομή ενός κεντρικού προϋπολογισμού και υπό τις αποφάσεις ενός ομοσπονδιακού, στην προκειμένη περίπτωση υπερεθνικού πολιτικού κέντρου, όπως συμβαίνει σε όλες τις ομόσπονδες οικονομίες. Μόνο έτσι είναι δυνατόν να υπάρξουν γρήγορα αντανακλαστικά, αποφασιστικότητα και επαρκείς πόροι για να αντιμετωπιστεί μια οικονομική κρίση, που δημιουργεί η ασυντόνιστη δράση πολλών επιμέρους δημοσιονομικών πολιτικών.

Διαχρονικά, οι αντιστάσεις των Ευρωπαίων απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο υπήρξαν εξαιρετικά ισχυρές. Η ολοκλήρωση της ΟΝΕ, μέσα από τη δημιουργία μιας δημοσιονομικής ομοσπονδίας δίπλα στην ήδη υπάρχουσα νομισματική ένωση, συνεπάγεται παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας των κρατών μελών σε ένα ακόμη κρίσιμο πεδίο πολιτικής και μπορεί να νομιμοποιηθεί μόνο από την παρουσία ενός δημοκρατικού συστήματος αποκάλυψης των προτιμήσεων των ευρωπαίων ψηφοφόρων σε ένα κεντρικό επίπεδο. Δηλαδή από μία δημοκρατικά εκλεγμένη ευρωπαϊκή οικονομική εξουσία. Διαχρονικά τόσο η απροθυμία των εθνικών κρατών να προχωρήσουν σε τέτοιες ριζοσπαστικές κινήσεις ενοποίησης όσο και η έλλειψη ενός πραγματικού ευρωπαϊκού δήμου σε κοινοτικό επίπεδο καθιστούσαν και συνεχίζουν να καθιστούν και τώρα μια τέτοια εξέλιξη εξαιρετικά απίθανη.

Όμως, ας αναρωτηθούμε πόσο πιθανό ήταν να κυκλοφορήσει το ευρώ πριν από είκοσι χρόνια; Μήπως, με δεδομένη την επερχόμενη παγκόσμια οικονομική ύφεση το κλίμα αλλάξει; Μήπως οι τεχνητές συνθήκες συνταγματοποίησης από τα κάτω που προσπάθησε να πετύχει ο διάλογος για το ευρωσύνταγμα, τώρα δημιουργηθούν από την ίδια την οικονομική και πολιτική πραγματικότητα η οποία κυοφορεί μέσα της το νέο; Μήπως τελικά αναζητηθούν νέοι δρόμοι διαφυγής από την κρίση πέρα και έξω από το άθροισμα επιμέρους εθνικών πολιτικών;

Δε μας βγαίνει απ’ το μυαλό ότι εδώ και 50 χρόνια η Ευρώπη προχωράει μπροστά, ενοποιείται και διευρύνεται σχεδόν πάντα με αφορμή μια μεγάλη διεθνή κρίση. Από την αναγκαστική συμφιλίωση Γαλλίας και Γερμανίας μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο σε συνθήκες Ψυχρού Πολέμου που δημιούργησε την ΕΟΚ, έως την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του ‘70 που οδήγησε στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη μέχρι και την πτώση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού που οδήγησε στο Μάαστριχτ και τις διαδοχικές διευρύνσεις προς ανατολάς, η Ευρώπη αποδεικνύει ότι κάνει άλματα προς την «ever closer union» μόνο έπειτα από σοβαρές συστημικές πολιτικές ή οικονομικές κρίσεις. Δημοσιονομική ομοσπονδία στην Ευρωζώνη λοιπόν. Μήπως να το ξανασκεφτούμε;

1. Η Γενιά των 700 ευρώ (G700) είναι μια εναλλακτική κίνηση του διαδικτύου στην οποία συμμετέχουν νέοι, στην ηλικιακή ομάδα 25 με 35, οι οποίοι προβληματίζονται έντονα για τη γενιά τους και αυτά που της επιφυλάσσει το μέλλον.
   

Οταν θα σταματήσει η μουσική... Τα αιτία μιάς υποβόσκουσας κρίσης (συνέχεια...)

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 12/10/2008)


«Οταν θα σταματήσει η μουσική, όσον αφορά την ρευστότητα, η κατάσταση θα γίνει περίπλοκη. Όσο όμως η μουσική παίζει θα πρέπει να χορεύεις... Εμείς χορεύουμε ακόμα»

Chunk Prince – Citibank executive officer

Είδαμε την προηγούμενη εβδομάδα οτι η υποβόσκουσα κρίση έχει βαθιά τις ρίζες της όχι μόνο στον χρόνο αλλά και στις πολιτικές των Δημοκρατικών και των Ρεμπουπλικάνων των ΗΠΑ.

Φτάσαμε στην σημερινή εκρηκτική κατάσταση μετά απο πορεία τριάντα τουλάχιστον ετών, κατά την διάρκεια των οποίων ωρίμαζαν ο συνθήκες της καταστροφής όσο και αν όλοι ισχυρίζονταν οτι εξυπηρετούσαν καλοπροαίρετα τους στόχους ανάπτυξης και βελτίωσης του επιπέδου ζωής των απλών ανθρώπων.

Ισως σε αυτό να είναι λιγότερο πειστικοί οι Ρεπουμπλικάνοι αλλά και οι Δημοκρατικοί, με την ανεξέλεγκτη παροχή δανείων σε δανειολήπτες που εξασφάλιζαν εκτός απο το ιδιόκτητο σπίτι και την διαβίωσή τους για μια τουλάχιστον διετία, χωρίς άλλη εγγύηση απο το αποκτώμενο ακίνητο, είναι μοιραία οι υπεύθυνοι της κρίσης .

Η φούσκα των στεγαστικών δανείων μπήκε στο στάδιο χωρίς επιστροφή απο την στιγμή που η Κεντρική Τράπεζα (FED) των ΗΠΑ μείωσε τα επιτόκια δανεισμού στις λοιπές τράπεζες στο 1% και το κράτησε έτσι μέχρι το 2004. Ήταν η εποχή της παντοδυναμίας του Greenspan που είχε ήδη αφήσει ανεξίτηλα τα στοιχεία της πολιτικής του με την πιστωτική μεγέθυνση με κάθε μέσο, διαμορφώνοντας έτσι ένα ακραία ανταγωνιστικό περιβάλλον μεταξύ των Τραπεζών (στεγαστικών, επενδυτικών και εμπορικών) ώστε κανένα απο τα στελέχη τους να διανοείται την παραμικρή διαφοροποίηση... «Όσο όμως η μουσική παίζει θα πρέπει να χορεύεις...» ίσχυε για όλους ακόμα και αν έβλεπαν το τέλος να πλησιάζει.

Σε αυτή την τροχιά ανταγωνισμού μπήκαν την δεκαετία του 90 και οι ημικρατικοί οργανισμοί Fannie Mae και Freddie Mac που στην προσπάθεια τους να υποστηρίξουν την τεράστια και αυξανόμενη αγορά στεγαστικών δανείων ενίσχυαν την ρευστότητά τους τιτλοποιώντας τα στεγαστικά δάνεια. Ταυτόχρονα αγόραζαν παράγωγα προιόντα (interest-rate swaps) αρχικά για κάλυψη κινδύνων (hedging), τακτική που σύντομα εξελίχθηκε σε κυρίαρχη ενασχόληση με υποχρεώσεις ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων εμφανιζόμενες εκτός ισολογισμού (οff balanced sheet items) και για την οποία ακόμα και ο «πατέρας» των παραγώγων Greenspan εξανέστη αναγκάζοντας τες να μειώσουν την έκθεσή τους κατά ένα τρίτο. Ακόμα και έτσι οι δυο οργανισμοί παρέμεναν εκτεθειμένοι σε παράγωγα αξίας μεγαλύτερης του 1.5 τρισεκατομμυρίου $ σε 5 άγνωστους εγγυητές (counterparties) με φερεγγυότητα απλά Α+ έναντι της ΑΑΑ που απολάμβαναν οι ίδιες.

Πέρα όμως απο τον κίνδυνο έκθεσης στα παράγωγα, σε μια εποχή που ο συστεμικός κίνδυνος είχε απογειωθεί (η εξασφάλιση κινδύνου με την χρήση παράγωγων προιόντων είναι αποτελεσματική όταν γίνεται απο ανεξάρτητους φορείς και ιδιώτες σε μικρή κλίμακα και αποτυγχάνει παταγωδώς όταν προσπαθούν με την ίδια τεχνική να εξασφαλιστούν τεράστιοι οργανισμοί ή και κράτη, ιδιαίτερα σε πτωτικές συνθήκες. Άλλωστε ποιος θα ήταν ικανός να επωμισθεί τον κίνδυνο σε τέτοιες συνθήκες παρά τις προϋπάρχουσες συμφωνίες) οι δυο στεγαστικοί οργανισμοί έχασαν την πελατεία τους στην Κίνα που κατά παράδοση τα τελευταία χρόνια τους στήριζε απορροφώντας το 35-40% του συνολικού τους χρέους. Όσον αφορά τα τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια, η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας, απο το να καλύπτει αξίες 5 δις δολαρίων τον μήνα σταμάτησε να τα αγγίζει απο το περασμένο Αύγουστο...

Συμπληρώνεται έτσι η εικόνα των κινδύνων που οδήγησαν τελικά στην επιταχυνόμενη κατάρρευση της Αμερικανικής στεγαστικής πίστης.

Η ευθύνη των παράγωγων προιόντων στην κατάρρευση έκανε επομένως την αρχική θεώρηση του Greenspan «το ποιο σημαντικό γεγονός στα χρηματοοικονομικά υπήρξε η τεράστια ανάπτυξη των παράγωγων προιόντων χάριν των οποίων οι ΗΠΑ συνέχισαν ενάντια σε κάθε αντιξοότητα να προοδεύουν ...» όχι μόνο να χάσει την αξία της αλλά να γίνει η πικρή ειρωνεία των πτωτικών αγορών.

Έτσι ενω η δύναμη της μόχλευσης στην άνοδο γέμιζε με ανείπωτα κέρδη και αισιοδοξία τους εμπλεκόμενους έγινε το Βατερλό τους στην τρομοκρατημένη πορεία οπισθοχώρησης.

Όσο και αν ισχυρίζονται οι θεωρητικοί των παραγώγων οτι αυτά λειτουργούν στα πλαίσια ενός παιγνιδιού συνολικά μηδενικού οφέλους (zero sum game) ώστε πάντα κάποιος να κερδίζει όταν ένας άλλος χάνει, στην πραγματικότητα και σε περιόδους κατάρρευσης, ο εγγυητής είναι άφαντος, αποδεικνύοντας ότι η θεωρία απέχει πολυ απο την πραγματικότητα ιδιαίτερα όταν αυτή προσδιορίζεται απο το ανθρώπινο στοιχείο του φόβου.

Στη νέα πραγματικότητα, για να μειωθεί ο φόβος, η Αμερικανική κυβέρνηση ακολούθησε ακριβώς την αντίθετη τακτική απο το 1929, θεωρώντας οτι η παρέμβαση θα ήταν αποτελεσματικότερη απο το να αφήσει την αγορά να αυτοδιορθωθεί.

Ήταν ομολογουμένως εκπληκτικό το να ακούει κανείς τον Πρόεδρο Μπους να αποκηρύσσει τα πιστεύω της φιλελεύθερης οικονομίας και να ανατρέχει σε Κευνσιανικές πρακτικές παρέμβασης.

Τα $700 δισεκατομμύρια που κατακυρώθηκαν τελικά απο το Κογκρέσσο, παρά τις αρχικές αντιδράσεις των Ρεμπουπλικάνων που πιστοί στην προτεσταντική ηθική ήθελαν να πληρώσουν το τίμημα μόνο οι υπεύθυνοι κερδοσκόποι, διαμορφώνουν νέα διλήμματα στην πορεία της κρίσης.

Εκτός απο το ότι το τελικό πόσο που θα εκταμιευθεί θα είναι κατά πολυ μεγαλύτερο, τα αποτελέσματα θα εξαρτηθούν απο το πως, θα χρησιμοποιηθεί το τεράστιο αυτό ποσό ώστε να αποφευχθεί ο πληθωρισμός.

Εάν χρησιμοποιηθεί για την αγορά των απαξιωμένων τιτλοποιημένων ομολόγων ποια θα είναι η τιμή που θα θεωρηθεί δίκαιη για τα χρήματα των φορολογουμένων σε σχέση με το αποτέλεσμα και ποιός θα το κρίνει αυτό αφού ο υπουργός οικονομίας θα έχει την απόλυτη και ανεξέλεγκτη αρμοδιότητα διάθεσης.

Όσοι πρότειναν το Σουηδικό μοντέλο αντιμετώπισης της κρίσης, προέβαλαν το πλεονέκτημα οτι εκεί το κράτος αγόρασε τις χρεοκοπημένες τράπεζες τις εξυγίανε και τις ιδιωτικοποίησε με κέρδος.

Εδώ το κράτος αγοράζει «σκουπίδια», πολυ πιθανόν στην ονομαστική τους αξία (par value) και αφήνει τους κερδοσκόπους να συνεχίσουν τα «ελεεινά”» τους παιχνίδια.

Εκείνο που θα δούμε να εξελίσσεται στις επόμενες μέρες είναι σίγουρο ότι θα αποτελέσει βιωματικό στοιχείο και μοναδική εμπειρία της αδυναμίας να διαμορφώνει κανείς ένα σύστημα που θα στηρίζεται στην πίστη και οχι στην πραγματική οικονομία και να θεωρεί οτι αυτή η πίστη θα παραμείνει εκεί χωρίς κλυδωνισμούς επειδή κάποιοι ήθελαν να κερδίζουν πολιτικά οφέλη ενω ή άλλοι να φαντασιώνονται γεωστρατηγικά...

Το «χρήμα» που έφτιαξαν οι επενδυτικές τράπεζες των ΗΠΑ μέσω ευφάνταστων τιτλοποιήσεων και ισχυρών μοχλεύσεων μπορεί να έδωσε στην Lehman Brothers ή στην Bear Stearns την αίσθηση της κυριαρχίας επι τον πολλαπλασιαστή 35 αλλά όχι για πολύ.

Η υπερβολή τιμωρήθηκε αλλα το ερώτημα ποιος θα είναι ο στρατηγός που θα σώσει τα ατάκτως οπισθοχωρούντα στρατεύματα απο την ολική σφαγή παραμένει.

Λέτε να είναι ο Ομπάμα;

Τα αίτια μιας υποβόσκουσας κρίσης (...συνέχεια)

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 05/10/2008)

«Επιτρέψτε μου να εκδίδω και να ελέγχω το χρήμα ενός έθνους και δεν θα με ενδιαφέρουν καθόλου οι νόμοι ή το σύνταγμά του»

Mayer Anselm Rothschild – Banker

Στο προηγούμενο φύλο της ΚΗΦΙΣΙΑ αναρωτηθήκαμε, αφού τονίσαμε οτι η τρέχουσα χρηματοοικονομική κρίση έχει βαθιές στον χρόνο ρίζες, εάν μοναδική αιτία της είναι η κερδοσκοπία και η απληστία των χρηματιστών.

Η απάντηση είναι αναμφίβολα αρνητική διότι όπως προκύπτει απο πάμπολλα στοιχεία, πρόκειται για κρίση που διαμορφώθηκε απο δύο παράλληλες προσπάθειες διαφορετικής πολιτικής σκοπιμότητας που οταν συναντήθηκαν εξερράγησαν σπέρνοντας την καταστροφή...

Πολλοί βιάζονται να προσδιορίσουν την πορεία σε αυτή την κρίση, ως ενδογενές στοιχείο του καπιταλιστικού συστήματος, καταστροφικό και σύναμμα αναγεννητικό...

Όμως παραβλέποντας τα ενδογενή χαρακτηριστικά του καπιταλιστικού συστήματος, χάριν οικονομίας της εδώ ανάλυσης, θα εστιάσουμε στις επιδιώξεις, τους στόχους και κατ’ επέκταση στα συμφέροντα των Δημοκρατικών και των Ρεμπουπλικάνων ή αν προτιμάτε των αριστερών και των δεξιών της Αμερικής.

Οι Δημοκρατικοί, εκ παραδόσεως, στόχευαν στην βελτίωση των συνθηκών ζωής των φτωχών και εισήγαγαν, απο την εποχή του Jimmy Carter, το αναγκαίο νομικό πλαίσιο μεσω της Πράξης Κοινωνικής Επανεπένδυσης (Community Reinvestment Act) για να αυξηθεί το ποσοστό ιδιοκτησίας σπιτιών απο τις μειονότητες.

Αργότερα, επι Προεδρίας Clinton, οι Δημοκρατικοί παρότρυναν σε κάθε ευκαιρία τους γνωστούς ημικρατικούς οργανισμούς Fannie Mae1 και Freddie Mac1, να διευκολύνουν την παροχή φτηνών (κατά το δυνατόν χαμηλότοκων) στεγαστικών δανείων αν και ακριβότερων απο εκείνα που έπαιρναν οι έχοντες και κατέχοντες...

Οι Fannie Mae και Freddie Mac δεν δανείζουν ακριβώς στις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις αλλά αγοράζουν τα δάνεια που δίνουν οι στεγαστικές τράπεζες στους δανειολήπτες, διευκολύνοντας έτσι τις στεγαστικές τράπεζες να δανείζουν με μεγαλύτερη ευχέρεια λόγω του μειωμένου κινδύνου και της αποκτώμενης ρευστότητας.

Προς τα τέλη της Προεδρίας Clinton, οι Fannie Mae και Freddie Mac, πιέστηκαν φορτικά να κάνουν ακόμα ελκυστικότερες τις συνθήκες δανεισμού των ασθενέστερων τάξεων, αποβλέποντας σε ανανέωση της θητείας τους έστω χωρίς τον Clinton.

Έφτιαξαν λοιπόν ένα δοκιμαστικό πρόγραμμα στο οποίο συμμετείχαν 24 Αμερικανικές τράπεζες σε 15 διαφορετικές αγορές (περιοχές), οι οποίες θα έπρεπε να παραβλέπουν τις αρχικές προϋποθέσεις κατάθεσης ενός ποσού ως αρχικού κεφαλαίου (να κάνουν δηλαδή εφικτή την κατά 100% χρηματοδότηση, χωρίς άλλη απο το αποκτώμενο ακίνητο εγγύηση) ή την απαίτηση αποδείξεων για την σταθερότητα του εισοδήματος του δανειζομένου.

Το επιτόκιο που δανείζονταν οι ασθενέστερες τάξεις, με αυτό το πρόγραμμα, ήταν μια μονάδα πάνω απο το τρέχον σταθερό επιτόκιο των δανείων 30ταετους αποπληρωμής για ποσά μέχρι τα 240.000 $ (Το επιτόκιο αυτό ήταν π.χ. το 1999 7.76% συμπεριλαμβανομένου του “καπέλου” αφερεγγυότητας της μίας μονάδας)

Μετά το πρώτο έτος καλής εξυπηρέτησης του δανείου το "καπέλο" αφαιρείτο...

Με το παραπάνω πρόγραμμα, που αργότερα επεκτάθηκε σε όλες τις περιοχές..., οι Ισπανόφωνοι αύξησαν το ποσοστό ιδιοκτησίας τους κατά 87,2 % στηn περίοδο μεταξύ 1993 και 1998, οι Αφροαμερικάνοι κατά 71.9 % ενω οι Ασιάτες κατά 46.3 % (σύμφωνα με στοιχεία του Πανεπιστημίου του Harvard)

Οι αναφερθείσες αυξήσεις είχαν ως αποτέλεσμα το 2001, το 50% των χαρτοφυλακίων των Fannie Mae και Freddie Mac να αποτελείται απο χαμηλής πιστοληπτικότητας δανεισμούς!!!

Η κατάσταση αυτή, παρά τον κοινωνικό της χαρακτήρα, είχε δραματική κατάληξη...

Ο λαϊκισμός της πολιτικής των Δημοκρατικών, διαμόρφωσε συνθήκες υψηλότατου κινδύνου που μέχρι το 2000 δεν ήταν διακριτός λόγω της υψηλής ανάπτυξης της Αμερικανικής οικονομίας που τελικά οδήγησε στην φούσκα των dot com.

Οι Fannie Mae και Freddie Mac, επιδιώκοντας ισχυρότερες αυξήσεις στα έσοδά τους για να συνεχίσουν την χρηματοδότηση των φτωχών, ανέπτυξαν υπερβολικά της εμπλοκή τους σε παράγωγα προιόντα που προορίζονταν αρχικά για την κάλυψη των αναλαμβανόμενων απο τις ίδιες κινδύνων (Hedging) σε πιθανό γύρισμα της αγοράς...

Δυστυχώς, τα πράγματα εξελίχθηκαν πολύ άσχημα χάριν στα θέλγητρα της κερδοσκοπίας...

Απο την εποχή των Salomon Brothers και του Ranieri, τα στεγαστικά δάνεια είχαν αρχίσει να πακετάρονται σε καλάθια ομολόγων που ανακατώνονταν με άλλα καλάθια ομολόγων με το τελικό καλάθι να φέρει την σήμανση ΑΑΑ, ότι είναι δηλαδή υψηλής φεγγυότητας, απο τους Moody’s και τους λοιπούς οργανισμούς που εξέδιδαν τέτοια πιστοποιητικά.

Αρχικά, οι Salomon και αργότερα άλλες επενδυτικές τράπεζες, έγιναν σχεδιαστές και προωθητές αυτών των ομολόγων που με την υψηλή τους φερεγγυότητα «κέρδιζαν» τους διαχειριστές επενδυτικών οργανισμών και συνταξιοδοτικών ταμείων.

Η υψηλή δήθεν φερεγγυότητα βοηθούσε στην πώληση και οι κερδοσκόποι έτριβαν τα χέρια τους...

Τελικά, οι οργανισμοί πιστοποίησης της φερεγγυότητας των στεγαστικών ομολόγων, όπως η Moody's, και οι ημικρατικές εταιρείες μείωσης του βάρους των στεγαστικών τραπεζών, όπως οι Fannie Mae και Freddie Mac, οδήγησαν στην ανεξέλεγκτη παροχή δανείων που γρήγορα έπαυσαν να εξυπηρετούνται σε απρόβλεπτα υψηλό ποσοστό λόγω των κακών οικονομικών συγκυριών που έφθασαν την αξία των αποκτηθέντων σπιτιών σε χαμηλότερα απο το ύψος του δανείου επίπεδα.

Έτσι δημιουργήθηκε η φούσκα των μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων που είχαν εν τω μεταξύ γίνει αφερέγγυα (subprime) κτηματικά ομολόγα παρά την ΑΑΑ σήμανση.

Αυτή η φούσκα, όπως έγινε αντιληπτό, δεν ήταν το αποτέλεσμα αλλά μάλλον η αιτία μιας αχαλίνωτης κερδοσκοπίας εν μεσω πολιτικών επιδιώξεων και κοινωνικής πολιτικής.

Επιπλέον, η ανάγκη των Αμερικανικών κυβερνήσεων να βρουν χρήμα συνέτεινε στην διαμόρφωση της αγοράς των παράγωγων προιόντων μέσω των οποίων μοίραζαν τον κίνδυνο σε αδαείς τραπεζίτες και διαχειριστές αμοιβαίων του εξωτερικού, ενω αύξαναν σε εξωφρενικά ύψη το αφρόχρημα (FIAT Money) που γέμιζε την ανεστραμμένη πυραμίδα εξυπηρέτησης της παγκόσμιας οικονομίας.

Ας αναλογιστούμε όμως οτι το “πραγματικό” μαζί με το αφρόχρημα διαμόρφωναν πραγματικές εμπορικές διαδικασίες και κινούσαν τις πραγματικές αγορές για κινέζικα προιόντα ή κάλυπταν το πραγματικό κόστος του πολέμου στο ΙΡΑK.

Βλέπουμε λοιπόν δυο νέες αιτίες που προκάλεσαν την σημερινή χρηματοπιστωτική κρίση, την φιλολαϊκή πολιτική των Δημοκρατικών και το αδηφάγο Αυτοκρατορικό ήθος (Imperial ethos) που διακρίνει όλες τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ.

Απο την στιγμή που δεν υπήρχαν περιορισμοί αντιστοιχίας κυκλοφορούντος χρήματος με κάποια σταθερά (Όπως παλαιότερα ο χρυσός) οι δρόμοι ήταν ανοιχτοί για τις επικίνδυνες τακτικές ανάπτυξης αφροχρήματος (Credit Expansion Techniques) που οδήγησαν και συνέτειναν στην κερδοσκοπία.

Σε επόμενο φύλλο θα εξετάσουμε την έννοια του αφροχρήματος και τις επιπτώσεις της χαλιναγώγησής του στην παγκόσμια οικονομία με τις όποιες επιπτώσεις στη χώρα μας.

1. «Η Fannie Mae ιδρύθηκε ως κρατική επιχείρηση (Government-Sponsored Enterprise) το 1938, για να βοηθήσει την στεγαστική πίστη με την διαμόρφωση δευτερογενούς στεγαστικής αγοράς (Secondary Mortgage Market) και ιδιωτικοποιήθηκε το 1968 ενω η Freddie Mac ιδρύθηκε το 1970 απο ομάδα επενδυτών με ίδιο αντικείμενο δραστηριότητας. Το 2004 ξέσπασε μεγάλο σκάνδαλο λόγω κακοδιαχείρισης και υπερυψηλών αμοιβών αποτελεσματικότητας (bonuses) στα στελέχη της Fannie Mae»

Τα αίτια μιας υποβόσκουσας κρίσης...

(Tο ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 26/09/2008)

«Θα σου λαλήσει θα σου λαλήσει... και σένα θα σου περάσει θα σου περάσει...»

Παλαιό Κερκυραϊκό επιμύθιο

Πριν χρόνια, έτυχε να πέσει στα χέρια μου το «Liar’s Poker» του Michael Lewis, ενός Αμερικανού συντάκτη των British Weekly & Spectator και συγγραφέα πολλών βιβλίων.

Τότε, το βιβλίο αυτό ήταν απλά συναρπαστικό διότι μου έδωσε μια εικόνα των Αμερικανών χρηματιστών και δη εκείνων που διαμορφώνουν και διαθέτουν τα περίφημα σύνθετα ομόλογα. Σήμερα είναι κάτι περισσότερο, είναι προφητικό...

Ο Lewis ήταν μεταξύ των ευφυών αποφοίτων του Πανεπιστημίου του Princeton, που απο την «Ιστορία της Τέχνης» μεταπήδησε στον θαυμαστό κόσμο της Wall Street. Είναι αλήθεια οτι για την Salomon Brothers, που του έδωσε δουλειά το 1984, χρειάσθηκε να συμπληρώσει και να «λουστράρει» τις γνώσεις του με ενα Masters απο το φημισμένο London School of Economics.

Ο Lewis είχε έτσι την ευκαιρία να εκτεθεί στην κουλτούρα και στις τεχνικές πώλησης των ομολόγων για τουλάχιστον ένα εξάμηνο, πριν αναλάβει και αυτός ως πωλητής αλλά και ως εκπαιδευτής των νεοπροσλαμβανόμενων στελεχών.

Η εκπαίδευση των νεοπροσλαμβανόμενων πωλητών ήταν σκληρή αλλά το αποτέλεσμα λαμπρό... Το να είσαι εκείνα τα χρόνια πωλητής ομολόγων στους Salomon Brothers δεν ήταν λίγο. Ήταν ισως το θεμέλιο για μια λαμπρή καριέρα στον φαντασμαγορικό κόσμο των Αμερικανών Χρηματιστών.

Και όμως, ο Lewis εγκατέλειψε τους Salomon Brothers, μετά απο τετραετή θητεία, αν και είχε ήδη αναλάβει την εποπτεία λογαριασμών πολλών εκατομμυρίων δολαρίων σε επενδύσεις ομολόγων απο το Λονδίνο, όπου τελικά κατέληξε ως διαχειριστής των ευρωπαϊκών αγορών.

Οι λόγοι αποχώρησής του ήταν πολλοί και σχετίζονταν κυρίως με την υποβαθμισμένη κουλτούρα που η εταιρεία αποδεχόταν χάριν του κέρδους και της απόδοσης των εργαζομένων, χωρίς να ενδιαφέρεται για τους τρόπους που μεταχειρίζονταν στο να πείσουν τους αγοραστές ούτε για το εάν τελικά αυτοί (οι επενδυτές) έμεναν ευχαριστημένοι απο τις επενδύσεις τους. Ενα ήταν βέβαιο, οτι παρά την σκληρή αρχική εκπαίδευση η πώληση των ομολόγων δεν απαιτούσε τίποτα περισσότερο απο την ικανότητα του πωλητή να εκμεταλλεύεται τις τυχόν αδυναμίες του αγοραστή, συνήθως διαχειριστή αμοιβαίων ή συνταξιοδοτικών κεφαλαίων και να τον πείθει να επενδύσει στα περίφημα σκουπιδο-ομόλογα (Junk Bonds) της εποχής με πολυτελές περιτύλιγμα...

Η παιδαριώδης συμπεριφορά και η αλαζονεία των πωλητών συχνά έφθανε τα όρια της χυδαιότητας με τον συστηματικό εξευτελισμό των ειδικών στα χρηματοοικονομικά προιόντα και δη στα ομόλογα να αποτελεί τον κανόνα παρά την εξαίρεση. Ουδέποτε γινόταν η παραμικρή προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η ακριβοπληρωμένη γνώση των πτυχιούχων και νυν πωλητών ομολόγων, στην χρηματοοικονομική επιστήμη απο τα καλύτερα Πανεπιστήμια της Αμερικής.

O Lewis παρατήρησε επιπλέον την ανικανότητα των διευθυντών των διαφόρων τοπικών Τραπεζών να αντιστέκονται στις τεχνικές των πωλητών της Salomon. Οι πωλητές αυτοί, έχοντας τον αέρα του κύρους της Salomon Brothers, στην κυριολεξία έγδερναν τους διαχειριστές των Savings and Loan Banks που συνήθως είχαν ελάχιστη γνώση στα περίπλοκα επενδυτικά προιόντα που τους διετίθεντο...

Αυτή ήταν η εποχή της φιλελευθεροποίησης (deregulation) των Χρηματιστηριακών αγορών στα πλαίσια ενός μεγαλύτερου σχεδίου φιλελευθεροποίησης, απο τον νεο τότε διοικητή της FED Alan Greenspan, με την σύμφωνη γνώμη του Προέδρου των ΗΠΑ Ρέιγκαν, ώστε να καταστεί εφικτή η διαμόρφωση προιόντων υψηλής μόχλευσης για την κάλυψη των δραματικά αυξημένων σε ρευστότητα αναγκών του Αμερικανικού Καπιταλισμού.

Ήταν ακριβώς αυτή η φιλελευθεροποίηση που επέτρεψε την γιγάντωση των Salomon Brothers μέσω της διάθεσης κτηματικών ομολόγων. Η Salomon, με τον περιβόητο Lewie Ranieri, είχε προετοιμάσει το έδαφος διαμορφώνοντας προκαταβολικά ένα ολόκληρο τμήμα εμπορίας κτηματικών ομολόγων που έδωσε στην χρηματιστηριακή εταιρεία το άγγιγμα του Μίδα.

Ήταν τότε λοιπόν, είκοσι χρόνια πριν, που ξεκίνησε η πώληση των κτηματικών ομολόγων και όχι τα τελευταία χρόνια όπως νομίζεται, ιδιαίτερα στη χώρα μας απο τους μη μυημένους στα χρηματοοικονομικά.

Ήταν τότε που το εμπόριο επενδυτικών προιόντων που είχαν χριστεί πρώτης τάξης (ΑΑΑ) άρχισαν να διατίθενται χωρίς να δίνεται η παραμικρή σημασία στο τι μέλει γενέσθαι. Ήταν τότε που το προσφάτως δηλωθέν και στην Ελλάδα «ότι το Νόμιμο είναι και Ηθικό» καθιερώθηκε χωρίς να εξασφαλίζεται και το Βιώσιμο αλλά και η οποιαδήποτε ευθύνη για την απόδοση του πωλούμενου προϊόντος.

Η υπερβολική έμφαση στον επιδειξειακό πλούτο απο τους πωλητές της Salomon, υπεβοηθείτο με κάθε μέσον και κυρίως απο τα υπέρογκα bonus που στόχευαν στο να τυφλώσουν τους άμοιρους διαχειριστές των Savings and Loan Banks, που πίστευαν οτι και αυτοί κάποια μέρα θα έβγαιναν απο το ωράριο και θα επιβραβεύονταν απο τους πλούσιους, χάριν σε αυτούς, πελάτες τους...

Όμως ήταν όλα μια ψευδαίσθηση...

Η εκ πλουτισμού αλαζονεία του ακαλλιέργητου και άπληστου Ranieri, που προσπαθούσε με κάθε τρόπο να ανεβάσει την φαντασμαγορία της Salomon πληθαίνοντας δυσανάλογα και την δική του περιουσία, διαχύθηκε ως ιός σε όλη την Χρηματιστηριακή αγορά της εποχής και έμεινε αθεράπευτος μέχρι σήμερα...
Επι είκοσι χρόνια οι φιλελευθεροποιημένες αγορές των κτηματικών ομολόγων των ΗΠΑ, καλλιεργούσαν εκδόσεις και εκδοχές μιας και μοναδικής επιδίωξης, «του πως θα αυξήσουν τον πλούτο των εκδοτών των σύνθετων και εξαιρετικά επικίνδυνων επενδυτικών προιόντων» που είχαν ενσωματωμένο τον σπόρο της καταστροφής, πριν καν αποφασίσουν οι μικρές τοπικές τράπεζες να ενστερνιστούν την επικερδή φαινομενικά, χάριν των υψηλών επιτοκίων, ιδέα υπερ του λαϊκού δανεισμού προς τους φτωχούς και τους ανεπάγγελτους που γνώριζαν προκαταβολικά οτι δεν θα τους επέστρεφαν τα δανεικά...

Μα, θα ισχυριστούν πολλοί, γιατί δανείζονταν όλοι αυτοί, γιατί δανείζονταν ενώ ήξεραν ότι δεν θα έχουν να αποπληρώσουν το δάνειό τους και γιατί οι τράπεζες τους δάνειζαν με τόσο υψηλό κίνδυνο;

Εδώ θα ανακαλέσω το παροιμιώδες που συνέβη στην Κέρκυρα του 19ου αιώνα όταν ο πωλητής διέθεσε την άφωνη καρδερίνα του και ο αγοραστής τον πλήρωσε με κάλπικο νόμισμα... «Θα σου λαλήσει..., θα σου λαλήσει φώναξε ο πωλητής... Θα σου περάσει..., θα σου περάσει αντέτεινε ο αγοραστής» απομακρυνόμενος με την άτυχη φυλακισμένη καρδερίνα...

Η απληστία των πωλητών των σύνθετων ομολόγων και η αδιαφάνεια στο τι ακριβώς αγόραζαν και ποιά θα ήταν η συμπεριφορά ενός επενδυτικού προϊόντος που σχεδιάστηκε για να αποδώσει με τον Χ τρόπο ενώ η αγορά είχε ήδη ανατρέψει τις προϋποθέσεις απόδοσης, ήταν τα κυρίαρχα στοιχεία ενός χρηματοοικονομικού ¨saga¨ που στις μέρες μας αφόρμισε ξερνώντας το δύσοσμο περιεχόμενό του σε αφελείς αλλά και σε μυημένους επενδυτές αφού η θύελλα δεν αναγνωρίζει τους μεν απο τους δε.

Όμως, ήταν ακριβώς η απληστία των πωλητών η μόνη αιτία της σημερινής καταστροφής;

Μάλλον οχι όπως διαφάνηκε ήδη και θα εξηγηθεί αναλυτικότερα στο επόμενο φύλλο της εφημερίδας...

Η παιδαγωγία επαφίεται στην συνείδηση όλων μας, γονιών και εκπαιδευτικών.

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 19/09/2008)

«Πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα επιδιώκουν να αναμορφώσουν το εκπαιδευτικό σύστημα απο έξω προς τα μέσα αλλά η επιτυχία θα έλθει όταν η αλλαγή γίνει απο μέσα προς τα έξω. Τελικά η ολοκλήρωση του ανθρώπου δεν θα επιτευχθεί με θεσμικές αλλαγές αλλά με εκείνες που θα έλθουν απο τα βάθη της καρδιάς μας»

Parker Palmer, Εκπαιδευτικός

Σε προηγούμενο κείμενο, είδαμε μερικές ακόμα εκφράσεις της Ολιστικής Παιδείας και ιδιαίτερα τις θέσεις του Γάλλου διανοητή Εντγκάρ Μορέν που θέτει ως βασική προϋπόθεση αντιμετώπισης των σημερινών προβλημάτων της παιδείας, επτά αρχές που αποτινάζουν το στοιχείο της βεβαιότητας που κρύβεται πίσω απο κάθε πολιτικό, κοινωνικό ή θρησκευτικό δογματισμό και οδηγεί συχνά σε συγκρούσεις όπως αυτές που ζούμε μεταξύ της Χριστιανικής Δύσης και της Μουσουλμανικής Ανατολής.

Η αβεβαιότητα που εισάγει ο Μορέν, απομακρύνει τα πάθη και διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια νέα σφαιρική και παγκοσμιοποιημένη αντίληψη της ζωής σε μία Γη που είναι πεπρωμένο μας να ζήσουμε όλοι εν ειρήνη, εγκαταλείποντας σιγά-σιγά τις μικροϊδεατικές ή μεγαλοϊδεατικές μας θέσεις, μισαλλοδοξίες και ανταγωνισμούς.

Ερευνώντας περαιτέρω τα αίτια της αναποτελεσματικότητας της σημερινής παιδείας, θα δούμε με έκπληξη οτι οδηγούμεθα στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν βιομηχανοποίησης και μετατροπής της σε αποσπασματική και εξειδικευμένη εκπαίδευση που αποβλέπει στη διαμόρφωση αυστηρά δομημένων ανθρώπων με περιορισμένης εμβέλειας στοχευμένες ικανότητες για τις ανάγκες της μεταβιομηχανικής κοινωνίας μας.

Το μοντέλο που επεκράτησε και διαδόθηκε στα εκπαιδευτικά προγράμματα παγκοσμίως επεδίωκε να διαμορφώσει άτομα = πηγές περιορισμένης γνώσης = προϊόντος.

Το μοντέλο αυτό προτιμήθηκε διότι επεκράτησε η αντίληψη οτι μόνο έτσι μπορεί κανείς να έχει πετυχημένη καριέρα σε μια ανταγωνιστική κοινωνία.

Σήμερα, διαπιστώνουμε τα προφανή πλέον συμπτώματα της πλάνης στην υιοθέτηση δομών για την παιδεία, προερχόμενων απο αυστηρή βιομηχανική εκπαιδευτική ανάγκη...

Οι διαπιστώσεις ήταν οδυνηρότερες σε κοινωνίες που δεν πρόλαβαν να διαμορφώσουν βιομηχανική συνείδηση, όπως η χώρα μας, αλλά ενστερνίσθηκαν, έστω εν μέρει, δομές που ήταν εκτός δικής τους προτέρας εμπειρίας, χάριν κυρίως ενός μιμητικού εκσυγχρονισμού.

Οι διαπιστώσεις διαμορφώνουν πλέον νέες προτεραιότητες σε ένα κόσμο που υιοθετεί ολοένα και περισσότερο το πράσινο μοντέλο ζωής.

Σήμερα, θέλουμε σχολεία που δεν διαμορφώνουν αποκλειστικά βιομηχανικούς εργάτες (Blue Collar employees) ούτε καν μεταβιομηχανικούς γιάπηδες (White Collar employees) ξεκομμένους απο κάθε δημιουργική και ανθρώπινη λειτουργία, διότι έτσι δημιουργούμε μια κοινωνία που δεν έχει μέλλον, μια κοινωνία αρρώστων ανθρώπων γεμάτων άγχη είτε είναι εργαζόμενοι είτε πολύ περισσότερο άνεργοι.

Σήμερα, θέλουμε σχολεία που εξελίσσουν την δημιουργικότητα του νέου ανθρώπου και τον κάνουν ικανό να διαμορφώσει μόνος την πορεία του σε μια συχνά εχθρική λόγω ανταγωνισμού κοινωνία ή να βρει τρόπους να την ξεπεράσει και να ζήσει με ηπιότερο τρόπο εν αρμονία με τη φύση και μακριά απο τον παρανοϊκό καταναλωτισμό που φθείρει συνειδήσεις και οράματα.

Σήμερα, θέλουμε σχολεία πράσινης παιδείας, που κατά τον διανοητή Ron Miller πρέπει να βασιστούν σε μια ηπιότερη και ανθρωπινότερη αντίληψη για τον κόσμο μας, σχολεία που ανεξάρτητα της προοδευτικότητας ή του επιπέδου ολιστικής θεώρησης των προγραμμάτων που υιοθετούν, πρέπει να μοιράζονται τα ακόλουθα τέσσερα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Την Εμπειρική Μάθηση που θα πρέπει να υποκαθιστά ή να περιορίζει την επιβαλλόμενη, υπό την σπάθη συνεχών εξεταστικών περιόδων και μεθόδων, αξιολόγηση. Οι μαθητές θα πρέπει να είναι ποιο ελεύθεροι να ακολουθήσουν τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, αναπτύσσοντας περισσότερο τις δημιουργικές τους ικανότητες. Το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να βάζει προτεραιότητες σύμφωνα με την ατομική και κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη ανάπτυξη του κάθε μαθητή, απαλλαγμένο απο δογματισμούς και κεντρικές ισοπεδωτικές θεωρήσεις ή υποδείξεις.

Την ανάπτυξη του Κοινωνικού Γίγνεσθαι μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων. Τα παιδιά πρέπει να αναπτύσσουν το ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο σε ένα σχολείο που προωθεί την αξία της συνεργασίας εντός και εκτός του αυστηρά σχολικού περιβάλλοντος. Οι γονείς θα πρέπει να αποκτούν πολύ μεγαλύτερο ρόλο σε μια τέτοια εκπαιδευτική δομή και προσπάθεια.

Την ενασχόληση με την Πνευματική Καλλιέργεια και Πνευματικότητα. Σε μια επιθυμητή κοινωνία οι μαθητές θα πρέπει να έχουν την δυνατότητα και τον χρονο να ασχοληθούν με την ανάπτυξη του εσωτερικού τους κόσμου κατά το δυνατόν ελεύθερα και μακριά απο δογματισμούς ή ιδεατισμούς για τα πλεονεκτήματα της μιας έναντι της άλλης θεώρησης, οδηγούμενοι σε εχθρότητες και καταστρεπτικούς για την αρμονική και πολυπολιτισμική συνύπαρξη ανταγωνισμούς.

Την Οικολογική επίγνωση σε ένα κατά το δυνατόν αρμονικό στις συνθήκες και απαιτήσεις της φύσης περιβάλλον. Η Ολιστική Παιδεία δεν μπορεί παρά να βασίζεται στις αρχές που διαμορφώνει το οικολογικό ενδιαφέρον για την φύση και την διατηρησιμότητά της. Τα σχολεία Ολιστικής Εκπαίδευσης δεν μπορούν παρά να είναι διαμορφωμένα έτσι ώστε η φύση και οι κανόνες της να διαμορφώνουν την καθημερινότητά τους. Δεν νοείται Ολιστικό Σχολείο χωρίς συστηματική συμμετοχή των μαθητών του στις καθημερινές δραστηριότητες ανθρώπων που ζουν απο τα αγαθά και τα μέσα της φύσης.

Οι μαθητές π.χ. των σχολείων Waldorf επισκέπτονται συστηματικά και ζουν με τις οικογένειες καλλιεργητών της γής, κτηνοτρόφων και ψαράδων, συμμετέχοντας σε κάθε τους ενασχόληση και αποκομίζοντας το αναγκαίο δέσιμο με την φυσική ζωή. Έτσι μόνο μαθαίνουν να σέβονται τους κανόνες της και να αντιστέκονται αποτελεσματικότερα στις σειρήνες του καταναλωτισμού και της επίπλαστης άνεσης της ζωής των πόλεων.

Δεν υπάρχει αμφιβολία οτι οι παραπάνω αρχές διαμορφώνουν κατ’επιλογή πρότυπα σχολικής εκπαίδευσης που ελάχιστα ζούμε και βλέπουμε στη χώρα μας.

Δυστυχώς στην Ελλάδα, εκτός του οτι διαμορφώσαμε μια δογματικά αυστηρή και ανακόλουθη με τις επιταγές των πραγματικών αξιών της ζωής παιδεία, αφαιρέσαμε απο το εκπαιδευτικό μας σύστημα και τις τελευταίες αναλαμπές που προσέφεραν τα πειραματικά σχολεία, χάριν μιας κακώς εννοούμενης ισοπεδωτικής παιδείας κατά την Προκρούστια «επι τα χείρω» λογική,

Σήμερα, όσο και αν είναι αργά και όσο και αν η ζημιά είναι πλέον προφανής σε μια κοινωνία που ακόμα επιμένει να παράγει κακά εκπαιδευόμενους Ιατρούς, Μηχανικούς και Δικηγόρους, αγνοώντας μετά βδελυγμίας τις λοιπές μορφωτικές επιλογές ως εκεινες των χαμηλότερων τάξεων..., ποιών άραγε; θα πρέπει σύσσωμοι, γονείς και εκπαιδευτικοί να ανασκουμπωθούμε και να δούμε πως τα παιδιά μας θα γίνουν παιδιά που δεν θα απαιτούν ψυχολογική υποστήριξη απο τα χρόνια της εφηβείας και δεν θα αντιμετωπίζουν απαξιωτικά την πνευματική καταξίωση και ολοκλήρωση εκτός εάν συνδυάζεται με πλουτισμό.

Αυτές οι αλλαγές δεν θα γίνουν με κυβερνητικές εντολές, νομοθετικά πλαίσια και εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας, ούτε με εκπαιδευτικές ανατροπές, μετά τις τόσες που έχουν ήδη γίνει, διακωμωδώντας κάθε έννοια αλλαγής προς έναν γνήσιο εκπαιδευτικό εκσυγχρονισμό.

Αυτές θα επιτευχθούν μόνο με την αλλαγή νοοτροπίας όλων μας, γονιών και εκπαιδευτικών, και μόνο όταν πηγάσουν ως ανάγκη απο τα βάθη της καρδιάς μας, όπως λέει ο Parker Palmer.

Η παιδαγωγία που έγινε εκπαίδευση.

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 05/09/2008)

«Το πρόβλημα της παιδείας στις μέρες μας είναι πως, η παιδαγωγία μετατράπηκε σε εκπαίδευση. Η αγωγή προς παιδεία δηλαδή έγινε εκ - παιδεία, δηλαδή ένα σύστημα που σε βγάζει από την παιδεία, από την ολοκληρωμένη δηλαδή μόρφωση του ανθρώπου...»

Με τα λόγια αυτά απευθύνθηκε στους γονείς και στους κηδεμόνες, του 5ου Λυκείου Γλυφάδας, ο πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος.

Σε κείμενο της προηγούμενης εβδομάδος είχα αναφερθεί στο «Γιατί τα σχολεία δεν μορφώνουν» στην εποχή μας και πως η Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, βρίσκεται στην 28η θέση μεταξύ των 35 αναπτυγμένων χωρών ως προς τον αναγνωστικό αλφαβητισμό που προϋποθέτει όχι μόνο γνώση γραφής και ανάγνωσης, αλλά κατανόηση, αξιολόγηση και ανάπτυξη της πληροφορίας;

H απάντηση σε ένα τόσο σημαντικό ερώτημα είναι αναμφίβολα δύσκολο να δοθεί χωρίς αμφιταλαντεύσεις που προσδιορίζουν την παιδεία του ομιλούντος...

Ο Τζον Γκάτο θεωρεί ότι το πρόβλημα ξεκινά απο το οτι στο εκπαιδευτικό σύστημα που ακολουθούμε βγάζουμε τα παιδιά μας απο το κοινωνικό γίγνεσθαι, αφαιρώντας το στοιχείο της παιδαγωγίας, κατά τον εκφραστή του Λόγου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, πρωτοπρεσβύτερου Σωτηρόπουλου.

Διακρίνουμε επομένως ένα κοινό τρόπο σκέψης μεταξύ εκείνων που εκφράζουν την παράδοση της ελληνικής εκκλησίας και των διακεκριμένων δασκάλων σε άλλες κοινωνίες που αν και δεν καθοδηγούνται απο αυστηρές θρησκευτικές πεποιθήσεις, διαθέτουν ισχυρό το στοιχείο της πνευματικότητας (Spirituality)

Σε ενα κόσμο πνευματικότητας που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους των πολυπολιτισμικών κοινωνιών του δυτικού κόσμου, αξίες όπως η συμπόνια και η κατανόηση για τα προβλήματα του άλλου έχουν κορυφαίο ρόλο στη διαπαιδαγώγηση του νέου ανθρώπου.

Όμως αυτή η κατανόηση δεν μπορεί να πηγάσει απο μια αυστηρά τεχνική μορφή εκπαίδευσης που αποσκοπεί στο να δώσει στους νέους στοιχεία γνώσης που δεν οδηγούν στην μόρφωση όπως οι ανταποκρίσεις απο ένα πολεμικό μέτωπο δεν διαμορφώνουν την ιστορία ενός πολέμου.

Ενα σύστημα εκπαίδευσης που δεν προσφέρει την ολική επίγνωση του γίγνεσθαι στον περιβάλλοντα χώρο και δεν προάγει τις σχέσεις με αυτόν δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε αδιέξοδα αρχικά τους νέους και αργότερα ολόκληρη την κοινωνία που δεν αντελήφθη εξαρχής το λάθος του να προσφέρει κομμάτια γνώσης χωρίς νόημα ζωής.

Ο πρωτοπόρος αμερικανός διανοητής Ron Miller, θεωρεί την Ολιστική Εκπαίδευση (Holistic Education) ως την μόνη απάντηση στην απόλυτη τυποποίηση και αποσπασματοποίηση της γνώσης που επιβάλει το σημερινό σχολείο, αφαιρώντας απο τους μαθητές τα περιθώρια έκφρασης και απο τον διδάσκαλο τη δυνατότητα απομάκρυνσης απο το αυστηρό πρόγραμμα εκπαιδευτικής ύλης.

Η Ολιστική Εκπαίδευση είναι, κατά τον Miller, ένα σύστημα που διαμορφώνει στους νέους ισορροπημένο χαρακτήρα με κοινωνική συνείδηση και υπευθυνότητα, χωρίς να παραβλέπει τις ατομικές τους ελευθερίες. Πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό σύστημα με ενσωματωμένα τα στοιχεία της ηθικής, της πνευματικότητας και της δικαιοσύνης που του προσφέρουν διατηρισιμότητα μέσα απο μία αρμονική σχέση με το περιβάλλον.

Η Ολιστική Εκπαίδευση είναι στην πραγματικότητα μία ολοκληρωμένη θεώρηση, για την εκπαίδευση που αποφεύγει τον εξαναγκασμό της μάθησης και οδηγεί στην γνώση μέσα απο την αγάπη για την μάθηση.

Ο Γάλλος διανοητής Εντγκάρ Μορέν, διαφοροποιείται θεωρώντας οτι οι επιμέρους γνώσεις υπηρετούν μεν την ολιστική σύλληψη της πραγματικότητας οδηγώντας σε μια σφαιρική και ολοκληρωμένη άποψη αλλά υπό προϋποθέσεις.

Για την αντιμετώπιση των σημερινών προβλημάτων της παιδείας λέει, πρέπει να ακολουθηθούν επτά αρχές που θεωρεί ως το απόσταγμα της μακραίωνης πολιτισμικής και διανοητικής ιστορίας του ανθρώπου διότι συμπυκνώνουν τις γνωστικές του κατακτήσεις και υποδεικνύουν τις δέουσες προοπτικές των εκπαιδευτικών στρατηγικών...

Η πρώτη Αρχή του Μορέν λεει ότι η παιδεία πρέπει να δείξει ότι «δεν υπάρχει γνώση που να μην απειλείται, σε κάποιο βαθμό, από το λάθος και την ψευδαίσθηση». Έτσι τα λάθη του νου και οι ψευδο-ορθολογισμοί θα βρίσκονται στο επίκεντρο των εκπαιδευτικών μας ανησυχιών από την πρώτη κιόλας στιγμή, απομακρύνοντας τα πάθη που διαμορφώνουν οι βεβαιότητες.

Η δεύτερη Αρχή, λέει ότι «η παιδεία μας οφείλει να μυήσει τον σύγχρονο πολίτη σε τρόπους και μεθόδους με τις οποίες θα προσεγγίζει σφαιρικά το πολυδιάστατο και το πολύπλοκο», ώστε να μάθει να συσχετίζει τις γνώσεις αντι να τις απομονώνει και να τις περιχαρακώνει.

Η τρίτη Αρχή, ότι «εφ’οσον ο Ανθρωπος είναι ένα πλάσμα της φύσης, που ανέπτυξε με απίστευτο τρόπο τις δυνητικότητες της ζωής και ολοκληρώνεται ως πλήρες ανθρώπινο ον μόνο μέσα απο τον πολιτισμό, οφείλουμε να οργανώσουμε μια βασική και παγκόσμια εκπαίδευση για την πληρέστερη δυνατή γνωστική προσέγγιση της ανθρώπινης φύσης».

Η τέταρτη Αρχή, ότι «η εκπαιδευτική προετοιμασία στην πλανητική μας εποχή επείγει και θα ήταν επωφελές αντί να θέτουμε σε αντιπαράθεση το παγκόσμιο με τις πατρίδες να συνδέσουμε τις οικογενειακές, τοπικιστικές, εθνικές και ευρωπαϊκές μας πατρίδες ομόκεντρα, ενσωματώνοντάς τες στο σύμπαν της γήινης πατρίδας». Είναι προφανές, λεει ο Μορέν, ότι εάν η έννοια της πατρίδας παραπέμπει σε μια κοινή ταυτότητα, τότε το κοινό συμπαντικό πεπρωμένο μας επιτρέπει να δεχτούμε την έννοια της Γης-Πατρίδας.

Η πέμπτη Αρχή, λεει ότι είναι αναγκαίο «όσοι έχουν αναλάβει το έργο της εκπαίδευσης να πάνε αυτοί στην πρώτη γραμμή της αβεβαιότητας των καιρών μας». Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε να επινοήσουμε τη διδασκαλία, με την οποία η σκέψη θα εξοπλιστεί και θα σκληραγωγηθεί για να αντιμετωπίσει την, πανάρχαιη κατά τα άλλα, κατάσταση της αβεβαιότητας.

Η έκτη Αρχή, ότι «η κατανόηση συνιστά πρωτεύουσα εκπαιδευτική στοχοθεσία που δεν μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο με τις δυνατότητες της τεχνολογίας της εποχής μας παρά μόνον εφ’όσον η εκπαιδευτική προετοιμασία καλλιεργεί ταυτόχρονα και τον αυτοκριτικό έλεγχο».

Τέλος η έβδομη Αρχή, ότι «η κάθε πρόοδος που έχει να κάνει με τον άνθρωπο πρέπει να περιλαμβάνει την ανάπτυξη συγχρόνως, της αυτονομίας του ατόμου και της συμμετοχής του στην κοινότητα της συνείδησης» δηλαδή, ότι ανήκει στο ανθρώπινο είδος. Επομένως, η ηθική προς την οποία οφείλει να προσανατολίζει η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα πρέπει να διαμορφώνει την συνείδηση για ένα κοινό πλανητικό πεπρωμένο.

Οι θέσεις του Εντγκάρ Μορέν που κατατέθηκαν και ως μια απο τις προτάσεις για τη δέουσα παιδεία του μέλλοντός στο πλαίσιο σχετικών αναζητήσεων της UNESCO, δίνουν σαφώς μια διαφορετική προσέγγιση στον σχεδιασμό μιας εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής, που αναμφίβολα προϋποθέτει μια μεταρρύθμιση των αντιλήψεων που επικρατούν.

Γιατί τα σχολεία δεν μορφώνουν.

(Το ακόλουθο κείμενο δημοσιεύθηκε στην τοπική εφημερίδα ΚΗΦΙΣΙΑ, την 29/08/2008)

«Η κρίση στα σχολεία αντανακλά την ευρύτερη κοινωνική κρίση. Είναι προφανές ότι έχουμε χάσει την αίσθηση της ταυτότητάς μας. Μαντρώνουμε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και τους βγάζουμε εκτός του κοινωνικού γίγνεσθαι. Κανείς δεν τους απευθύνει πλέον τον λόγο. Όμως χωρίς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, μια κοινωνία δεν έχει ούτε παρελθόν αλλά ούτε και μέλλον...»

Τζον Τέϊλορ Γκατο

Αυτά είπε ο Τ. Τ. Γκάτο κατά την ομιλία βράβευσής του για τρίτη συνεχή χρονιά ως «ο δάσκαλος της χρονιάς της Νέας Υόρκης».

Ο Τ. Τ. Γκάτο δεν είναι ένας απλός δάσκαλος στο σύστημα υποχρεωτικής εκπαίδευσης των ΗΠΑ. Αποτελεί έναν απο τους σημαντικότερους εκφραστές της αγωνίας του παγκόσμιου εκπαιδευτικού συστήματος για το οποίο ακόμα και χώρες με την πολιτική και εκπαιδευτική ωρίμανση των ΗΠΑ, έχουν πολλά αδιέξοδα να διευθετήσουν.

Μελετώντας τις σκέψεις του Γκάτο αισθάνομαι οτι οι προβληματισμοί μας για το Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, που δεν προάγει την ελεύθερη και δημιουργική σκέψη αλλά αποσκοπεί στο να την περιορίζει σε ότι θεωρήθηκε κάποτε καταλληλότερο για την κοινωνική ένταξη των νέων και έκτοτε ουδέποτε αναθεωρήθηκε, σε τίποτα δεν διαφέρουν απο εκείνους που απασχολούν την σύγχρονη αμερικανική εκπαιδευτική κοινότητα.

Ο πυρήνας της σκέψης του Γκάτο αναφέρεται στα αδιέξοδα της σημερινής κοινωνίας με την απομόνωση απο την οικογένεια να οδηγεί σε αύξηση της παραβατικότητας και το κυριότερο σε αύξηση της αγραμματοσύνης των νέων εφ’οσον είναι ποσοστιαία περισσότεροι σήμερα εκείνοι και δεν μπορούν, παρά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσής τους, να εκφραστούν διαμορφώνοντας συνεχή και νοήμονα λόγο ικανό να τους εντάξει σε μια απαιτητικά εξελισσόμενη κοινωνία.

Ο Γκάτο βλέπει ως αιτία των προβλημάτων της σημερινής νεολαίας την λογική που διέπει το εκπαιδευτικό μας σύστημα, το οποίο επιχειρεί να ‘μπουκώσει» τους νέους με γνώσεις αμφίβολης αξίας για την μετέπειτα εξέλιξή τους, αφαιρώντας τους έτσι τον πολύτιμο ελεύθερο χρόνο, χρονο αναγκαίο για να ζουν μαζί με τις οικογένειές τους.

Τα παιδιά που διδάσκω λέει:

Δείχνουν αδιαφορία για τον κόσμο των μεγάλων, δεν έχουν καμία περιέργεια για οτι συμβαίνει γύρω τους, δεν συγκεντρώνονται παρά με δυσκολία ακόμα και στα πράγματα που τους αρέσουν, δεν έχουν αίσθηση του μέλλοντος και πως αυτό θα συνδεθεί με το σήμερα που ήδη ζουν και νιώθουν, δεν ενδιαφέρονται για το πως το παρελθόν θα καθορίσει το παρόν διότι είναι ανιστόρητα, δείχνουν σκληράδα και επιθετικότητα απέναντι στα άλλα παιδία, δεν ξανοίγονται και δεν δημιουργούν ειλικρινείς σχέσεις μεταξύ τους και κρύβουν τα πραγματικά τους αισθήματα και τον πραγματικό τους εαυτό πίσω απο μία μάσκα που συχνά δανείζονται απο τα τηλεοπτικά τους πρότυπα ή απλά δημιουργούν τα ίδια για να ελέγχουν τους δασκάλους τους.

Τα παιδιά του σήμερα δεν επιδιώκουν στενές σχέσεις ακόμα και με μέλη της οικογένειάς τους διότι έτσι αναγκάζονται να ρίξουν την επίπλαστη μάσκα του χαρακτήρα τους και αυτό δεν τους αρέσει.

Τα παιδιά του σήμερα είναι υλιστές, με πρότυπα το χρήμα και τα καταναλωτικά αγαθά, ενω βαθμολογούν τους πάντες με κριτήριο το τι έχουν και όχι το τι είναι.

Τα παιδιά του σήμερα είναι φοβισμένα και δειλά στις νέες προκλήσεις αλλα καλύπτουν αυτή την παθητικότητά τους με ένα επίπλαστο «τσαμπουκά» ή θυμό που στην ουσία κρύβει την έλλειψη θάρρους.

Υπάρχει άραγε έστω μία απο τις διαπιστώσεις του Γκάτο για τα παιδιά της Νέας Υόρκης, που δεν συνταυτίζεται με τις εμπειρίες του Έλληνα δασκάλου και εκπαιδευτικού;

Θα έλεγα μετά βεβαιότητας οχι.

Το σημαντικό όμως, μετά τις κοινές διαπιστώσεις, είναι το πως μια κοινωνία και ένα εκπαιδευτικό σύστημα θα μπορέσει να βγει απο τα αδιέξοδα που το ίδιο διαμόρφωσε με την επιμονή του σε πρότυπα που δεν καλύπτουν τις ανάγκες της εποχής μας.

Η συνεχής απομάκρυνση απο την οικογένεια, λόγω των ωρών που αναλώνουν στο σχολείο, με τα αναρίθμητα και συνήθως άχρηστα απο πλευράς ουσιαστικής γνώσης μαθήματα, της τηλεόρασης, που έχει αποτελέσει το δεύτερο σχολείο διαμόρφωσης προτύπων μίας υπερκαταναλωτικής, επιπόλαιης και βίαιης κοινωνίας, της συχνά υπερβολικής ενασχόλησης με πρόσθετα μαθήματα και δραστηριότητες και ενός ελάχιστου πλην αναγκαίου χρόνου προετοιμασίας για την επόμενη μέρα, αφαιρούν απο τα παιδιά μας κάθε δυνατότητα ολοκλήρωσής τους ως ατόμων με αναζητήσεις προσανατολισμένες στην πνευματική, ηθική και γενικότερα ανθρώπινη ολοκλήρωση...

Τα παιδιά μας δεν προετοιμάζονται για να γίνουν ολοκληρωμένοι άνδρες και ολοκληρωμένες γυναίκες, ισχυρίζεται ο Γκάτο παρά αυτάρκεις ατομικιστές, χωρίς στοργή και τρυφερότητα για τον συνάνθρωπο και τον πλησίον τους.

Οι προεκτάσεις των παρατηρήσεων του μεγάλου αυτού δασκάλου αφορούν οχι μόνο το εκπαιδευτικό μας σύστημα αλλά και την σύγχρονη Ελληνική κοινωνία...

Ισχυριζόμαστε οτι τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν αλλά κανείς δεν διερευνά τα σχεδόν προφανή αίτια που προέρχονται από την έλλειψη χρόνου και την αδιαφορία στο οτιδήποτε προάγει την παρατηρητικότητα και την εμπειρία της γνώσης.

Αν σε χώρες όπως οι ΗΠΑ με τα ανυπέρβλητα πανεπιστήμιά της και την τεράστια έρευνα σε νέες εκπαιδευτικές μεθόδους, έχουμε ακριβώς τα προβλήματα που ζούμε και στην Ελληνική κοινωνία, τότε πως θα πρέπει να λειτουργήσουμε εμείς και απο που να αρχίσουμε την αναθεώρηση ενός συστήματος που δεν είναι πλέον βιώσιμο.

Μάθαμε να επικεντρώνουμε την προσοχή μας στα δύο τελευταία έτη του λυκείου, λόγω των προβλημάτων που δημιουργεί στη λυκειακή μάθηση η προετοιμασία για τις εισαγωγικές εξετάσεις στις ανώτερες βαθμίδες εκπαίδευσης.

Όμως, η αρρώστια του συστήματος ξεκινά απο πολύ νωρίτερα, απο το δημοτικό που έχει ήδη φορτωθεί με ανυπέρβλητη ποσότητα ύλης, λες και εάν τα παιδιά του δημοτικού την κατανοήσουν θα γίνουν καλοί επιστήμονες ή απλά ολοκληρωμένοι άνθρωποι, χρήσιμοι στην κοινωνία.

Βάλαμε τόση ύλη απο τα χρόνια του δημοτικού και απομακρύναμε το σχολείο απο το να διεγείρει το ενδιαφέρον μέσα απο την παρατήρηση και την εξερεύνηση. Σε άλλες χώρες τουλάχιστον διαμόρφωσαν εκπαιδευτικές δομές ώστε τα παιδία πρώτα να παρατηρούν, μετά να δημιουργούν και τέλος να μαθαίνουν αποστηθίζοντας μόνο όπου είναι απόλυτα αναγκαίο.

Μια απο τις πλέον πετυχημένες προσπάθειες αυτού του είδος περικλείεται στο σύστημα Waldorf, που εστιάζει στην απόκτηση γνώσης μέσω της συμμετοχής και της παρατήρησης. Στα σχολεία που λειτουργούν με το σύστημα Waldorf, τα παιδιά μεγαλώνουν με την αίσθηση της συμμετοχής σε ότι συμβαίνει στον φυσικό κόσμο που τα περιβάλλει, αναλώνοντας σημαντικό μέρος της εκπαίδευσής τους με καλλιεργητές της γης, κτηνοτρόφους και ψαράδες, διαμορφώνοντας έτσι πλούσιες εικόνες και εμπειρίες για μια ζωή γεμάτη νόημα και όχι επίπλαστη καταναλωτική υπερβολή.

Ο Γκάτο που θαυμάζει το σύστημα Waldorf, επειδή επιδιώκει την ολοκλήρωση των νέων ανθρώπων μακριά απο τις υπερβολές της «εναίσιμης» και άχρηστης γνώσης, προχωρά ακόμα περισσότερο προτείνοντας στις κοινωνίες να αναλάβουν την ευθύνη της ενίσχυσης της οικογένειας με δυνατότητες που θα μεταφέρουν ένα σημαντικό ποσοστό της αποκτώμενης γνώσης πίσω στις πατροπαράδοτες μεθόδους της κατ’ οίκον εκπαίδευσης.

Ισχυρίζεται μάλιστα και το αποδεικνύει με αδιάψευστους αριθμούς, οτι τα παιδιά που ακολουθούν την κατ’οίκον εκπαίδευση στις ΗΠΑ ανέρχονται ήδη σε εκατομμύρια με το επίσημο σχολείο να έχει μόνο καθοδηγητικό ρόλο στη διαδικασία της μάθησης. Το αποτελέσματα δε του μικτού συστήματος Οικογένεια – Σχολείο φαίνεται να υπερτερούν στη διαμόρφωση ολοκληρωμένης προσωπικότητας στα παιδιά.

Στην Ελλάδα, επικεντρωνόμαστε στην αναδιάταξη του συστήματος των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και αφήνουμε ελάχιστες φωνές όπως του προέδρου του ΕΣΥΠ κ. Βερέμη, να προσπαθούν μόνοι να εισάγουν τα καινά δαιμόνια του εκσυγχρονισμού, ενοποιώντας την βασική εκπαίδευση (Δημοτικό – Γυμνάσιο) και διαμορφώνοντας ένα σύστημα πραγματικά πρότυπων σχολείων που θα βοηθήσουν με την αποκτώμενη εμπειρία στην επιλογή των καταλληλότερων μεθόδων διδασκαλίας και εμπέδωσης της γνώσης.